De Prelude

of Groei des Dichters Geest

The Prelude Book 6

(William Wordsworth, editie van 1850 in 14 'books')

 

BOOK SIX: Cambridge and the Alps

 

The leaves were fading when to Esthwaite's banks
And the simplicities of cottage life
I bade farewell; and, one among the youth
Who, summoned by that season, reunite
As scattered birds troop to the fowler's lure,
Went back to Granta's cloisters, not so prompt
Or eager, though as gay and undepressed
In mind, as when I thence had taken flight
A few short months before. I turned my face
Without repining from the coves and heights
Clothed in the sunshine of the withering fern;
Quitted, not loth, the mild magnificence
Of calmer lakes and louder streams; and you,
Frank-hearted maids of rocky Cumberland,
You and your not unwelcome days of mirth,
Relinquished, and your nights of revelry,
And in my own unlovely cell sate down
In lightsome mood—such privilege has youth
That cannot take long leave of pleasant thoughts.


The bonds of indolent society
Relaxing in their hold, henceforth I lived
More to myself. Two winters may be passed
Without a separate notice: many books
Were skimmed, devoured, or studiously perused,
But with no settled plan. I was detached
Internally from academic cares;
Yet independent study seemed a course
Of hardy disobedience toward friends
And kindred, proud rebellion and unkind.
This spurious virtue, rather let it bear
A name it now deserves, this cowardice,
Gave treacherous sanction to that over-love
Of freedom which encouraged me to turn
From regulations even of my own
As from restraints and bonds. Yet who can tell—
Who knows what thus may have been gained, both then
And at a later season, or preserved;
What love of nature, what original strength
Of contemplation, what intuitive truths,
The deepest and the best, what keen research,
Unbiassed, unbewildered, and unawed?


The Poet's soul was with me at that time;
Sweet meditations, the still overflow
Of present happiness, while future years
Lacked not anticipations, tender dreams,
No few of which have since been realised;
And some remain, hopes for my future life.
Four years and thirty, told this very week,
Have I been now a sojourner on earth,
By sorrow not unsmitten; yet for me
Life's morning radiance hath not left the hills,
Her dew is on the flowers. Those were the days
Which also first emboldened me to trust
With firmness, hitherto but lightly touched
By such a daring thought, that I might leave
Some monument behind me which pure hearts
Should reverence. The instinctive humbleness,
Maintained even by the very name and thought
Of printed books and authorship, began
To melt away; and further, the dread awe
Of mighty names was softened down and seemed
Approachable, admitting fellowship
Of modest sympathy. Such aspect now,
Though not familiarly, my mind put on,
Content to observe, to achieve, and to enjoy.


All winter long, whenever free to choose,
Did I by night frequent the College groves
And tributary walks; the last, and oft
The only one, who had been lingering there
Through hours of silence, till the porter's bell,
A punctual follower on the stroke of nine,
Rang with its blunt unceremonious voice,
Inexorable summons! Lofty elms,
Inviting shades of opportune recess,
Bestowed composure on a neighbourhood
Unpeaceful in itself. A single tree
With sinuous trunk, boughs exquisitely wreathed,
Grew there; an ash which Winter for himself
Decked as in pride, and with outlandish grace:
Up from the ground, and almost to the top,
The trunk and every master branch were green
With clustering ivy, and the lightsome twigs
And outer spray profusely tipped with seeds
That hung in yellow tassels, while the air
Stirred them, not voiceless. Often have I stood
Foot-bound uplooking at this lovely tree
Beneath a frosty moon. The hemisphere
Of magic fiction, verse of mine perchance
May never tread; but scarcely Spenser's self
Could have more tranquil visions in his youth,
Or could more bright appearances create
Of human forms with superhuman powers,
Than I beheld loitering on calm clear nights
Alone, beneath this fairy work of earth.


On the vague reading of a truant youth
'Twere idle to descant. My inner judgment
Not seldom differed from my taste in books,
As if it appertained to another mind,
And yet the books which then I valued most
Are dearest to me now; for, having scanned,
Not heedlessly, the laws, and watched the forms
Of Nature, in that knowledge I possessed
A standard, often usefully applied,
Even when unconsciously, to things removed
From a familiar sympathy.—In fine,
I was a better judge of thoughts than words,
Misled in estimating words, not only
By common inexperience of youth,
But by the trade in classic niceties,
The dangerous craft of culling term and phrase
From languages that want the living voice
To carry meaning to the natural heart;
To tell us what is passion, what is truth,
What reason, what simplicity and sense.


Yet may we not entirely overlook
The pleasure gathered from the rudiments
Of geometric science. Though advanced
In these inquiries, with regret I speak,
No farther than the threshold, there I found
Both elevation and composed delight:
With Indian awe and wonder, ignorance pleased
With its own struggles, did I meditate
On the relation those abstractions bear
To Nature's laws, and by what process led,
Those immaterial agents bowed their heads
Duly to serve the mind of earth-born man;
From star to star, from kindred sphere to sphere,
From system on to system without end.


More frequently from the same source I drew
A pleasure quiet and profound, a sense
Of permanent and universal sway,
And paramount belief; there, recognised
A type, for finite natures, of the one
Supreme Existence, the surpassing life
Which—to the boundaries of space and time,
Of melancholy space and doleful time,
Superior, and incapable of change,
Nor touched by welterings of passion—is,
And hath the name of, God. Transcendent peace
And silence did await upon these thoughts
That were a frequent comfort to my youth.


'Tis told by one whom stormy waters threw,
With fellow-sufferers by the shipwreck spared,
Upon a desert coast, that having brought
To land a single volume, saved by chance,
A treatise of Geometry, he wont,
Although of food and clothing destitute,
And beyond common wretchedness depressed,
To part from company and take this book
(Then first a self-taught pupil in its truths)
To spots remote, and draw his diagrams
With a long staff upon the sand, and thus
Did oft beguile his sorrow, and almost
Forget his feeling: so (if like effect
From the same cause produced, 'mid outward things
So different, may rightly be compared),
So was it then with me, and so will be
With Poets ever. Mighty is the charm
Of those abstractions to a mind beset
With images, and haunted by herself,
And specially delightful unto me
Was that clear synthesis built up aloft
So gracefully; even then when it appeared
Not more than a mere plaything, or a toy
To sense embodied: not the thing it is
In verity, an independent world,
Created out of pure intelligence.


Such dispositions then were mine unearned
By aught, I fear, of genuine desert—
Mine, through heaven's grace and inborn aptitudes.
And not to leave the story of that time
Imperfect, with these habits must be joined,
Moods melancholy, fits of spleen, that loved
A pensive sky, sad days, and piping winds,
The twilight more than dawn, autumn than spring;
A treasured and luxurious gloom of choice
And inclination mainly, and the mere
Redundancy of youth's contentedness.
—To time thus spent, add multitudes of hours
Pilfered away, by what the Bard who sang
Of the Enchanter Indolence hath called
"Good-natured lounging," and behold a map
Of my collegiate life—far less intense
Than duty called for, or, without regard
To duty, might have sprung up of itself
By change of accidents, or even, to speak
Without unkindness, in another place.
Yet why take refuge in that plea?—the fault,
This I repeat, was mine; mine be the blame.


In summer, making quest for works of art,
Or scenes renowned for beauty, I explored
That streamlet whose blue current works its way
Between romantic Dovedale's spiry rocks;
Pried into Yorkshire dales, or hidden tracts
Of my own native region, and was blest
Between these sundry wanderings with a joy
Above all joys, that seemed another morn
Risen on mid noon; blest with the presence, Friend!
Of that sole Sister, her who hath been long
Dear to thee also, thy true friend and mine,
Now, after separation desolate,
Restored to me—such absence that she seemed
A gift then first bestowed. The varied banks
Of Emont, hitherto unnamed in song,
And that monastic castle, 'mid tall trees,
Low-standing by the margin of the stream,
A mansion visited (as fame reports)
By Sidney, where, in sight of our Helvellyn,
Or stormy Cross-fell, snatches he might pen
Of his Arcadia, by fraternal love
Inspired;—that river and those mouldering towers
Have seen us side by side, when, having clomb
The darksome windings of a broken stair,
And crept along a ridge of fractured wall,
Not without trembling, we in safety looked
Forth, through some Gothic window's open space,
And gathered with one mind a rich reward
From the far-stretching landscape, by the light
Of morning beautified, or purple eve;
Or, not less pleased, lay on some turret's head,
Catching from tufts of grass and hare-bell flowers
Their faintest whisper to the passing breeze,
Given out while mid-day heat oppressed the plains.


Another maid there was, who also shed
A gladness o'er that season, then to me,
By her exulting outside look of youth
And placid under-countenance, first endeared;
That other spirit, Coleridge! who is now
So near to us, that meek confiding heart,
So reverenced by us both. O'er paths and fields
In all that neighbourhood, through narrow lanes
Of eglantine, and through the shady woods,
And o'er the Border Beacon, and the waste
Of naked pools, and common crags that lay
Exposed on the bare fell, were scattered love,
The spirit of pleasure, and youth's golden gleam.
O Friend! we had not seen thee at that time,
And yet a power is on me, and a strong
Confusion, and I seem to plant thee there.
Far art thou wandered now in search of health
And milder breezes,—melancholy lot!
But thou art with us, with us in the past,
The present, with us in the times to come.
There is no grief, no sorrow, no despair,
No languor, no dejection, no dismay,
No absence scarcely can there be, for those
Who love as we do. Speed thee well! divide
With us thy pleasure; thy returning strength,
Receive it daily as a joy of ours;
Share with us thy fresh spirits, whether gift
Of gales Etesian or of tender thoughts.


I, too, have been a wanderer; but, alas!
How different the fate of different men.
Though mutually unknown, yea nursed and reared
As if in several elements, we were framed
To bend at last to the same discipline,
Predestined, if two beings ever were,
To seek the same delights, and have one health,
One happiness. Throughout this narrative,
Else sooner ended, I have borne in mind
For whom it registers the birth, and marks the growth,
Of gentleness, simplicity, and truth,
And joyous loves, that hallow innocent days
Of peace and self-command. Of rivers, fields,
And groves I speak to thee, my Friend! to thee,
Who, yet a liveried schoolboy, in the depths
Of the huge city, on the leaded roof
Of that wide edifice, thy school and home,
Wert used to lie and gaze upon the clouds
Moving in heaven; or, of that pleasure tired,
To shut thine eyes, and by internal light
See trees, and meadows, and thy native stream,
Far distant, thus beheld from year to year
Of a long exile. Nor could I forget,
In this late portion of my argument,
That scarcely, as my term of pupilage
Ceased, had I left those academic bowers
When thou wert thither guided. From the heart
Of London, and from cloisters there, thou camest,
And didst sit down in temperance and peace,
A rigorous student. What a stormy course
Then followed. Oh! it is a pang that calls
For utterance, to think what easy change
Of circumstances might to thee have spared
A world of pain, ripened a thousand hopes,
For ever withered. Through this retrospect
Of my collegiate life I still have had
Thy after-sojourn in the self-same place
Present before my eyes, have played with times
And accidents as children do with cards,
Or as a man, who, when his house is built,
A frame locked up in wood and stone, doth still,
As impotent fancy prompts, by his fireside,
Rebuild it to his liking. I have thought
Of thee, thy learning, gorgeous eloquence,
And all the strength and plumage of thy youth,
Thy subtle speculations, toils abstruse
Among the schoolmen, and Platonic forms
Of wild ideal pageantry, shaped out
From things well-matched or ill, and words for things,
The self-created sustenance of a mind
Debarred from Nature's living images,
Compelled to be a life unto herself,
And unrelentingly possessed by thirst
Of greatness, love, and beauty. Not alone,
Ah! surely not in singleness of heart
Should I have seen the light of evening fade
From smooth Cam's silent waters: had we met,
Even at that early time, needs must I trust
In the belief, that my maturer age,
My calmer habits, and more steady voice,
Would with an influence benign have soothed,
Or chased away, the airy wretchedness
That battened on thy youth. But thou hast trod
A march of glory, which doth put to shame
These vain regrets; health suffers in thee, else
Such grief for thee would be the weakest thought
That ever harboured in the breast of man.


A passing word erewhile did lightly touch
On wanderings of my own, that now embraced
With livelier hope a region wider far.

When the third summer freed us from restraint,
A youthful friend, he too a mountaineer,
Not slow to share my wishes, took his staff,
And sallying forth, we journeyed side by side,
Bound to the distant Alps. A hardy slight
Did this unprecedented course imply
Of college studies and their set rewards;
Nor had, in truth, the scheme been formed by me
Without uneasy forethought of the pain,
The censures, and ill-omening of those
To whom my worldly interests were dear.
But Nature then was sovereign in my mind,
And mighty forms, seizing a youthful fancy,
Had given a charter to irregular hopes.
In any age of uneventful calm
Among the nations, surely would my heart
Have been possessed by similar desire;
But Europe at that time was thrilled with joy,
France standing on the top of golden hours,
And human nature seeming born again.


Lightly equipped, and but a few brief looks
Cast on the white cliffs of our native shore
From the receding vessel's deck, we chanced
To land at Calais on the very eve
Of that great federal day; and there we saw,
In a mean city, and among a few,
How bright a face is worn when joy of one
Is joy for tens of millions. Southward thence
We held our way, direct through hamlets, towns,
Gaudy with reliques of that festival,
Flowers left to wither on triumphal arcs,
And window-garlands. On the public roads,
And, once, three days successively, through paths
By which our toilsome journey was abridged,
Among sequestered villages we walked
And found benevolence and blessedness
Spread like a fragrance everywhere, when spring
Hath left no corner of the land untouched:
Where elms for many and many a league in files
With their thin umbrage, on the stately roads
Of that great kingdom, rustled o'er our heads,
For ever near us as we paced along:
How sweet at such a time, with such delight
On every side, in prime of youthful strength,
To feed a Poet's tender melancholy
And fond conceit of sadness, with the sound
Of undulations varying as might please
The wind that swayed them; once, and more than once,
Unhoused beneath the evening star we saw
Dances of liberty, and, in late hours
Of darkness, dances in the open air
Deftly prolonged, though grey-haired lookers on
Might waste their breath in chiding.
Under hills—
The vine-clad hills and slopes of Burgundy,
Upon the bosom of the gentle Saone
We glided forward with the flowing stream.
Swift Rhone! thou wert the wings on which we cut
A winding passage with majestic ease
Between thy lofty rocks. Enchanting show
Those woods and farms and orchards did present,
And single cottages and lurking towns,
Reach after reach, succession without end
Of deep and stately vales! A lonely pair
Of strangers, till day closed, we sailed along,
Clustered together with a merry crowd
Of those emancipated, a blithe host
Of travellers, chiefly delegates returning
From the great spousals newly solemnised
At their chief city, in the sight of Heaven.
Like bees they swarmed, gaudy and gay as bees;
Some vapoured in the unruliness of joy,
And with their swords flourished as if to fight
The saucy air. In this proud company
We landed—took with them our evening meal,
Guests welcome almost as the angels were
To Abraham of old. The supper done,
With flowing cups elate and happy thoughts
We rose at signal given, and formed a ring
And, hand in hand, danced round and round the board;
All hearts were open, every tongue was loud
With amity and glee; we bore a name
Honoured in France, the name of Englishmen,
And hospitably did they give us hail,
As their forerunners in a glorious course;
And round and round the board we danced again.
With these blithe friends our voyage we renewed
At early dawn. The monastery bells
Made a sweet jingling in our youthful ears;
The rapid river flowing without noise,
And each uprising or receding spire
Spake with a sense of peace, at intervals
Touching the heart amid the boisterous crew
By whom we were encompassed. Taking leave
Of this glad throng, foot-travellers side by side,
Measuring our steps in quiet, we pursued
Our journey, and ere twice the sun had set
Beheld the Convent of Chartreuse, and there
Rested within an awful solitude:
Yes, for even then no other than a place
Of soul-affecting solitude appeared
That far-famed region, though our eyes had seen,
As toward the sacred mansion we advanced,
Arms flashing, and a military glare
Of riotous men commissioned to expel
The blameless inmates, and belike subvert
That frame of social being, which so long
Had bodied forth the ghostliness of things
In silence visible and perpetual calm.
—"Stay, stay your sacrilegious hands!"—The voice
Was Nature's, uttered from her Alpine throne;
I heard it then and seem to hear it now—
"Your impious work forbear, perish what may,
Let this one temple last, be this one spot
Of earth devoted to eternity!"
She ceased to speak, but while St. Bruno's pines
Waved their dark tops, not silent as they waved,
And while below, along their several beds,
Murmured the sister streams of Life and Death,
Thus by conflicting passions pressed, my heart
Responded; "Honour to the patriot's zeal!
Glory and hope to new-born Liberty!
Hail to the mighty projects of the time!
Discerning sword that Justice wields, do thou
Go forth and prosper; and, ye purging fires,
Up to the loftiest towers of Pride ascend,
Fanned by the breath of angry Providence.
But oh! if Past and Future be the wings
On whose support harmoniously conjoined
Moves the great spirit of human knowledge, spare
These courts of mystery, where a step advanced
Between the portals of the shadowy rocks
Leaves far behind life's treacherous vanities,
For penitential tears and trembling hopes
Exchanged—to equalise in God's pure sight
Monarch and peasant: be the house redeemed
With its unworldly votaries, for the sake
Of conquest over sense, hourly achieved
Through faith and meditative reason, resting
Upon the word of heaven-imparted truth,
Calmly triumphant; and for humbler claim
Of that imaginative impulse sent
From these majestic floods, yon shining cliffs,
The untransmuted shapes of many worlds,
Cerulean ether's pure inhabitants,
These forests unapproachable by death,
That shall endure as long as man endures,
To think, to hope, to worship, and to feel,
To struggle, to be lost within himself
In trepidation, from the blank abyss
To look with bodily eyes, and be consoled."
Not seldom since that moment have I wished
That thou, O Friend! the trouble or the calm
Hadst shared, when, from profane regards apart,
In sympathetic reverence we trod
The floors of those dim cloisters, till that hour,
From their foundation, strangers to the presence
Of unrestricted and unthinking man.
Abroad, how cheeringly the sunshine lay
Upon the open lawns! Vallombre's groves
Entering, we fed the soul with darkness; thence
Issued, and with uplifted eyes beheld,
In different quarters of the bending sky,
The cross of Jesus stand erect, as if
Hands of angelic powers had fixed it there,
Memorial reverenced by a thousand storms;
Yet then, from the undiscriminating sweep
And rage of one State-whirlwind, insecure.


'Tis not my present purpose to retrace
That variegated journey step by step.
A march it was of military speed,
And Earth did change her images and forms
Before us, fast as clouds are changed in heaven.
Day after day, up early and down late,
From hill to vale we dropped, from vale to hill
Mounted—from province on to province swept,
Keen hunters in a chase of fourteen weeks,
Eager as birds of prey, or as a ship
Upon the stretch, when winds are blowing fair:
Sweet coverts did we cross of pastoral life,
Enticing valleys, greeted them and left
Too soon, while yet the very flash and gleam
Of salutation were not passed away.
Oh! sorrow for the youth who could have seen
Unchastened, unsubdued, unawed, unraised
To patriarchal dignity of mind,
And pure simplicity of wish and will,
Those sanctified abodes of peaceful man,
Pleased (though to hardship born, and compassed round
With danger, varying as the seasons change),
Pleased with his daily task, or, if not pleased,
Contented, from the moment that the dawn
(Ah! surely not without attendant gleams
Of soul-illumination) calls him forth
To industry, by glistenings flung on rocks,
Whose evening shadows lead him to repose.


Well might a stranger look with bounding heart
Down on a green recess, the first I saw
Of those deep haunts, an aboriginal vale,
Quiet and lorded over and possessed
By naked huts, wood-built, and sown like tents
Or Indian cabins over the fresh lawns
And by the river side.
That very day,
From a bare ridge we also first beheld
Unveiled the summit of Mont Blanc, and grieved
To have a soulless image on the eye
That had usurped upon a living thought
That never more could be. The wondrous Vale
Of Chamouny stretched far below, and soon
With its dumb cataracts and streams of ice,
A motionless array of mighty waves,
Five rivers broad and vast, made rich amends,
And reconciled us to realities;
There small birds warble from the leafy trees,
The eagle soars high in the element,
There doth the reaper bind the yellow sheaf,
The maiden spread the haycock in the sun,
While Winter like a well-tamed lion walks,
Descending from the mountain to make sport
Among the cottages by beds of flowers.


Whate'er in this wide circuit we beheld,
Or heard, was fitted to our unripe state
Of intellect and heart. With such a book
Before our eyes, we could not choose but read
Lessons of genuine brotherhood, the plain
And universal reason of mankind,
The truths of young and old. Nor, side by side
Pacing, two social pilgrims, or alone
Each with his humour, could we fail to abound
In dreams and fictions, pensively composed:
Dejection taken up for pleasure's sake,
And gilded sympathies, the willow wreath,
And sober posies of funereal flowers,
Gathered among those solitudes sublime
From formal gardens of the lady Sorrow,
Did sweeten many a meditative hour.


Yet still in me with those soft luxuries
Mixed something of stern mood, an under-thirst
Of vigour seldom utterly allayed.
And from that source how different a sadness
Would issue, let one incident make known.
When from the Vallais we had turned, and clomb
Along the Simplon's steep and rugged road,
Following a band of muleteers, we reached
A halting-place, where all together took
Their noon-tide meal. Hastily rose our guide,
Leaving us at the board; awhile we lingered,
Then paced the beaten downward way that led
Right to a rough stream's edge, and there broke off;
The only track now visible was one
That from the torrent's further brink held forth
Conspicuous invitation to ascend
A lofty mountain. After brief delay
Crossing the unbridged stream, that road we took,
And clomb with eagerness, till anxious fears
Intruded, for we failed to overtake
Our comrades gone before. By fortunate chance,
While every moment added doubt to doubt,
A peasant met us, from whose mouth we learned
That to the spot which had perplexed us first
We must descend, and there should find the road,
Which in the stony channel of the stream
Lay a few steps, and then along its banks;
And, that our future course, all plain to sight,
Was downwards, with the current of that stream.
Loth to believe what we so grieved to hear,
For still we had hopes that pointed to the clouds,
We questioned him again, and yet again;
But every word that from the peasant's lips
Came in reply, translated by our feelings,
Ended in this,—that we had crossed the Alps.

Imagination—here the Power so called
Through sad incompetence of human speech,
That awful Power rose from the mind's abyss
Like an unfathered vapour that enwraps,
At once, some lonely traveller. I was lost;
Halted without an effort to break through;
But to my conscious soul I now can say—
"I recognise thy glory:" in such strength
Of usurpation, when the light of sense
Goes out, but with a flash that has revealed
The invisible world, doth greatness make abode,
There harbours; whether we be young or old,
Our destiny, our being's heart and home,
Is with infinitude, and only there;
With hope it is, hope that can never die,
Effort, and expectation, and desire,
And something evermore about to be.
Under such banners militant, the soul
Seeks for no trophies, struggles for no spoils
That may attest her prowess, blest in thoughts
That are their own perfection and reward,
Strong in herself and in beatitude
That hides her, like the mighty flood of Nile
Poured from his fount of Abyssinian clouds
To fertilise the whole Egyptian plain.


The melancholy slackening that ensued
Upon those tidings by the peasant given
Was soon dislodged. Downwards we hurried fast,
And, with the half-shaped road which we had missed,
Entered a narrow chasm. (6)The brook and road
Were fellow-travellers in this gloomy strait,
And with them did we journey several hours
At a slow pace. The immeasurable height
Of woods decaying, never to be decayed,
The stationary blasts of waterfalls,
And in the narrow rent at every turn
Winds thwarting winds, bewildered and forlorn,
The torrents shooting from the clear blue sky,
The rocks that muttered close upon our ears,
Black drizzling crags that spake by the way-side
As if a voice were in them, the sick sight
And giddy prospect of the raving stream,
The unfettered clouds and region of the Heavens,
Tumult and peace, the darkness and the light—
Were all like workings of one mind, the features
Of the same face, blossoms upon one tree;
Characters of the great Apocalypse,
The types and symbols of Eternity,
Of first, and last, and midst, and without end.


That night our lodging was a house that stood
Alone within the valley, at a point
Where, tumbling from aloft, a torrent swelled
The rapid stream whose margin we had trod;
A dreary mansion, large beyond all need,
With high and spacious rooms, deafened and stunned
By noise of waters, making innocent sleep
Lie melancholy among weary bones.


Uprisen betimes, our journey we renewed,
Led by the stream, ere noon-day magnified
Into a lordly river, broad and deep,
Dimpling along in silent majesty,
With mountains for its neighbours, and in view
Of distant mountains and their snowy tops,
And thus proceeding to Locarno's Lake,
Fit resting-place for such a visitant.
Locarno! spreading out in width like Heaven,
How dost thou cleave to the poetic heart,
Bask in the sunshine of the memory;
And Como! thou, a treasure whom the earth
Keeps to herself, confined as in a depth
Of Abyssinian privacy. I spake
Of thee, thy chestnut woods, and garden plots
Of Indian corn tended by dark-eyed maids;
Thy lofty steeps, and pathways roofed with vines,
Winding from house to house, from town to town,
Sole link that binds them to each other; walks,
League after league, and cloistral avenues,
Where silence dwells if music be not there:
While yet a youth undisciplined in verse,
Through fond ambition of that hour, I strove
To chant your praise; nor can approach you now
Ungreeted by a more melodious Song,
Where tones of Nature smoothed by learned Art
May flow in lasting current. Like a breeze
Or sunbeam over your domain I passed
In motion without pause; but ye have left
Your beauty with me, a serene accord
Of forms and colours, passive, yet endowed
In their submissiveness with power as sweet
And gracious, almost might I dare to say,
As virtue is, or goodness; sweet as love,
Or the remembrance of a generous deed,
Or mildest visitations of pure thought,
When God, the giver of all joy, is thanked
Religiously, in silent blessedness;
Sweet as this last herself, for such it is.


With those delightful pathways we advanced,
For two days' space, in presence of the Lake,
That, stretching far among the Alps, assumed
A character more stern. The second night,
From sleep awakened, and misled by sound
Of the church clock telling the hours with strokes
Whose import then we had not learned, we rose
By moonlight, doubting not that day was nigh,
And that meanwhile, by no uncertain path,
Along the winding margin of the lake,
Led, as before, we should behold the scene
Hushed in profound repose. We left the town
Of Gravedona with this hope; but soon
Were lost, bewildered among woods immense,
And on a rock sate down, to wait for day.
An open place it was, and overlooked,
From high, the sullen water far beneath,
On which a dull red image of the moon
Lay bedded, changing oftentimes its form
Like an uneasy snake. From hour to hour
We sate and sate, wondering, as if the night
Had been ensnared by witchcraft. On the rock
At last we stretched our weary limbs for sleep,
But could not sleep, tormented by the stings
Of insects, which, with noise like that of noon,
Filled all the woods; the cry of unknown birds;
The mountains more by blackness visible
And their own size, than any outward light;
The breathless wilderness of clouds; the clock
That told, with unintelligible voice,
The widely parted hours; the noise of streams,
And sometimes rustling motions nigh at hand,
That did not leave us free from personal fear;
And, lastly, the withdrawing moon, that set
Before us, while she still was high in heaven;—
These were our food; and such a summer's night
Followed that pair of golden days that shed
On Como's Lake, and all that round it lay,
Their fairest, softest, happiest influence.


But here I must break off, and bid farewell
To days, each offering some new sight, or fraught
With some untried adventure, in a course
Prolonged till sprinklings of autumnal snow
Checked our unwearied steps. Let this alone
Be mentioned as a parting word, that not
In hollow exultation, dealing out
Hyperboles of praise comparative;
Not rich one moment to be poor for ever;
Not prostrate, overborne, as if the mind
Herself were nothing, a mere pensioner
On outward forms—did we in presence stand
Of that magnificent region. On the front
Of this whole Song is 'written that my heart
Must, in such Temple, needs have offered up
A different worship. Finally, whate'er
I saw, or heard, or felt, was but a stream
That flowed into a kindred stream; a gale,
Confederate with the current of the soul,
To speed my voyage; every sound or sight,
In its degree of power, administered
To grandeur or to tenderness,—to the one
Directly, but to tender thoughts by means
Less often instantaneous in effect;
Led me to these by paths that, in the main,
Were more circuitous, but not less sure
Duly to reach the point marked out by Heaven.


Oh, most belovèd Friend! a glorious time,
A happy time that was; triumphant looks
Were then the common language of all eyes;
As if awaked from sleep, the Nations hailed
Their great expectancy: the fife of war
Was then a spirit-stirring sound indeed,
A black-bird's whistle in a budding grove.
We left the Swiss exulting in the fate
Of their near neighbours; and, when shortening fast
Our pilgrimage, nor distant far from home,
We crossed the Brabant armies on the fret
For battle in the cause of Liberty.
A stripling, scarcely of the household then
Of social life, I looked upon these things
As from a distance; heard, and saw, and felt,
Was touched, but with no intimate concern;
I seemed to move along them, as a bird
Moves through the air, or as a fish pursues
Its sport, or feeds in its proper element;
I wanted not that joy, I did not need
Such help; the ever-living universe,
Turn where I might, was opening out its glories,
And the independent spirit of pure youth
Called forth, at every season, new delights
Spread round my steps like sunshine o'er green fields.

De Prelude Boek 6

(Vertaling: ©Grandgagnage 2023

 

BOEK ZES: Cambridge en de Alpen

 

De bladeren verwelkten toen ik van Esthwaites oevers
en de eenvoud van het plattelandsleven
afscheid nam; en een werd met de jongeren
die, door 't seizoen verlokt, zich herenigen
als verspreide vogels rond 't aas van vogelvangers;
Ik keerde terug naar Granta's kloosters, niet snel
of gretig, hoewel even vrolijk en onbezwaard
van geest als toen ik ervandaan vloog,
slechts enkele maanden voordien. 
Ik keerde me zonder klagen af van baaien
en hoogten, bekleed met zonverlichte varens
die verwelkten, verliet, zonder tegenzin,
de milde pracht van stille meren en luide stromen;
En jullie, vranke maagden van 't rotsige Cumberland,
met jullie welkome vreugdevolle dagen
liet ik achter met jullie feestelijke nachten,
en zette me neer in mijn lelijke cel,
met onbezwaard gemoed —want wie jong is
neemt kort afscheid van aangename gedachten.


De greep van het luie sociale leven om me heen
werd minder strak; voortaan leefde ik
meer voor mezelf. Twee winters gingen voorbij,
ongemerkt en onopvallend; Veel boeken
zag ik in, vluchtig, bezield of ernstig
ontledend, maar zonder plan. Innerlijk onthecht
was ik van academische zorgen; Nochtans
leek mijn onafhankelijke studie
brutale ongehoorzaamheid jegens vrienden
en verwanten, een trotse en wrede rebellie.
Deze valse deugd— zij drage liever de naam
die zij verdient— deze lafheid, die verraderlijk
zegen gaf aan die onmatige Liefde
tot vrijheid, die mij ertoe aanzette me af te keren
van regels – zelfs van die ik mezelf had opgelegd –
alsof het beperkingen en boeien waren.
Maar wie kan zeggen wat toen gewonnen kon zijn,
of later, wat behouden? Welke liefde
voor natuur, welke oorspronkelijke kracht,
welke ingeboren waarheden, de diepste
en beste, welk scherpzinnig onderzoek,
onbevooroordeeld, onverward en onbevreesd?

Des Dichters ziel was toen in mij aanwezig;
Zoete overpeinzingen, zacht voortstromen
van huidig geluk, terwijl toekomstige jaren
niet verstoken waren van hoop en tedere dromen,
waarvan menigeen sedert vervuld is;
anderen blijven verwachtingen voor mijn verdere leven.
Vier jaar en dertig jaren— nog deze week geteld—
ben ik nu wandelaar op de aarde, door leed
niet ongeraakt; en toch: voor mij heeft 's levens
ochtendlicht de heuvels niet verlaten;
haar dauw rust op de bloemen. Dat waren de dagen
die mijn vertrouwen sterkten (tot dusver
bevreesde me zulke gewaagde gedachte!), dat ik
een monument kon achterlaten, geëerbiedigd
door reine harten. Mijn natuurlijke bescheidenheid,
die door naam en gedacht van boeken
en auteurschap werd in stand gehouden,
begon te smelten; en verder smolt ook
het ontzag voor grote namen af
die nu bereikbaar schenen, als deelgenoot
in bescheiden gelijkwaardigheid.
Zulke wending, hoewel niet vertrouwd,
nam mijn geest aan, tevreden om waar te nemen,
om te volbrengen en te genieten


De hele winter door, als ik de kans had,
bezocht ik ’s nachts de bosrijke omgeving
en omliggende paden van de Universiteit
als laatste, en vaak enige, die daar bleef dralen
in uren van stilte, tot de bel van de portier
— een stipte volger op de slag van negenen —
luidde met zijn botte, onplechtige stem,
Onverbiddelijke oproep! Hoge iepen,
uitnodigende schaduwen van welkome beschutting,
gaven rust aan een op zichzelf onrustige buurt
Eén enkele boom met kronkelende stam
en prachtig verstrengelde takken, groeide daar;
een es die de winter voor zichzelf
trots uitdoste met buitengewone gratie:
Vanaf de grond, en bijna tot aan de top,
waren de stam en elke hoofdtak groen
van de dichte klimop, en lichte twijgen
en vertakkingen rijkelijk getooid met zaden
hangend in gele kwastjes,, terwijl de wind
ze wiegde met zachte stem. Vaak stond ik daar,
aan de grond genageld, omhoogkijkend
naar deze lieflijke boom, onder een ijzige maan.
Wellicht zal een vers van mij het halfrond
van magische fictie nooit betreden; maar Spensers ziel
had In zijn jeugd nauwelijks serenere visioenen,
noch kon hij helderdere verschijningen scheppen
van mensgedaanten met bovennatuurlijke krachten,
dan ik aanschouwde, dralend op kalme, heldere nachten,
Alleen, onder dit feeërieke kunstwerk van de aarde.

Uit te weiden over de vage lectuur
van een spijbelende jongeling zou zinloos zijn.
Vaak botste mijn innerlijk met mijn literaire smaak,
alsof het aan een andere geest toebehoorde;
Toch zijn de boeken die ik toen waardeerde
mij nu het dierbaarst; want doordat ik, aandachtig,
de wetten had bestudeerd en de vormen
der Natuur had gadegeslagen, bezat ik
in die kennis een maatstaf, vaak nuttig toegepast,
zelfs wanneer dit onbewust gebeurde,
op wat mij niet vertrouwd en dierbaar was. —
Kortom, ik kon gedachten beter beoordelen
dan woorden, die mij slechts misleidden, niet alleen
door jeugdige onervarenheid, maar ook
door de handel in klassieke verfijningen,
het gevaarlijke kiezen van termen en uitdrukkingen
uit talen die de levende stem ontberen
om betekenis te brengen naar het natuurlijke hart;
om ons te vertellen wat hartstocht is, wat waarheid,
wat rede is, wat eenvoud en gezond verstand.


Toch mogen we de vreugde die ons de beginselen
van de meetkunde verschaffen niet geheel
verwaarlozen. Hoewel ik in deze onderzoeken
gevorderd was, beken ik met spijt dat ik
slechts aan de drempel kwam; toch vond ik daar
zowel verheffing als verstilde vreugde.
Met verwonderd ontzag als van een Indiaan,
onwetend, maar tevreden met eigen worstelingen,
dacht ik na over de relatie tussen
deze abstracties met de Natuurwetten,
en hoe deze onstoffelijke krachten zich bogen
om gehoorzaam de aardse mens te dienen;
van ster tot ster, van het ene sterrenstelsel
naar het andere, zonder einde.


Vaker putte ik uit diezelfde bron
een stille en diepe vreugde, een besef
van permanente en universele heerschappij
en een hoogste geloof; daarin herkende ik
voor eindige wezens een symbool van het ene
Opperste Bestaan, het allesovertreffende leven
dat — tot de grenzen van ruimte en tijd,
van weemoedige ruimte en droevige tijd,
verheven en onveranderlijk, onaantastbaar
door golven van passie — IS en de naam
draagt van God. Transcendente vrede
en stilte vergezelden deze gedachten,
die vaak een troost waren voor mijn jeugd.

Zo wordt verteld door een door storm op zee,
dat hij met anderen na schipbreuk werd gespaard
en, na op land te zijn gebracht, bij toeval
één enkel boek over meetkunde had gered:
Dat hij, hoewel verstoken van voedsel en kleding
en verpletterd door uiterste ellende,
zich afzonderde van anderen met dit boek
(om zich als leerling aan de beginselen te wijden)
en ver van hen meetkundige figuren tekende
met een lange stok in het zand
en zo zijn verdriet verdreef, en zo
bijna zijn eigen gevoel vergat; Evenzo
verging het mij (als men tenminste eenzelfde gevolg
uit eenzelfde oorzaak mag vergelijken,
ook al verschillen de omstandigheden zozeer).
Zo was het toen met mij, zo zal het altijd zijn
met dichters. Groot is de bekoring die uitgaat
van dergelijke abstracties voor een geest ,
overspoeld door beelden, en die door zichzelf
wordt achtervolgd. In het bijzonder bekoorde me
die heldere synthese, sierlijk opgebouwd
in hoge sferen; zelfs toen leek zij niet meer
dan een speeltuig voor de zintuigen, belichaamd
in een waarneembare vorm. Niet datgene
wat zij werkelijk is, een onafhankelijke wereld,
geschapen uit zuivere intelligentie.


Zulke neigingen had ik toen, zonder dat ik,
vrees ik, wat had gedaan om ze te verdienen,
mij toegevallen door aanleg en hemelse genade.
En om het verhaal van die tijd te vervolledigen:
bij deze gewoonten hoorden ook melancholie
en vlagen van neerslachtigheid – een voorliefde
voor een dromerig bedachtzame hemel, dagen
van droefheid en loeiende winden, voor schemering
meer dan voor dageraad, voor herfst meer dan
voor lente, een gekoesterde somberheid,
zelfgekozen, en simpelweg uit overvloed
van tevredenheid, de voldaanheid der jeugd.
– Tel bij de tijd die zo werd doorgebracht
de talloze uren op die verloren gingen
aan wat de dichter van de 'Betoveraar der Traagheid'
"goedmoedig luieren" noemde – en zie daar
een beeld van mijn studietijd: veel minder intens
dan wat mijn plichten vereisten – los daarvan –
door toeval en omstandigheid zou ontstaan, of zelfs,
– om het vriendelijk uit te drukken – op een andere plek.
Maar waarom zou ik excuses zoeken?
De fout – ik herhaal het – was de mijne; aan mij de schuld.


In de zomer, op zoek naar kunstwerken,
of naar gezichten geroemd om hun schoonheid,
verkende ik dat blauw stromend beekje
vloeiend tussen Dovedales romantische naaldrotsen;
door Yorkshire-dalen, of langs verborgen plekken
van mijn eigen geboortestreek, gezegend
door al die omzwervingen—met een vreugde
boven alle vreugden, alsof een nieuwe morgen
op de noen verrees. Gezegend door de aanwezigheid,
vriend, van die ene zuster— die ook jou
lang dierbaar is, jouw en mijn ware vriendin —
nu, na het verdriet van de scheiding,
aan mij teruggegeven: zo'n afwezigheid
dat zij mij een geschenk leek voor 't eerst ontvangen.
De bonte oevers van de Emont— tot dusver
in geen zang genoemd—en dat kloosterlijk kasteel,
laag staand tussen hoge bomen aan haar oever,
—volgens overlevering een verblijfplaats
van Sidney —, waar, met uitzicht op onze Helvellyn,
of ruige Cross-fell, hij misschien stukjes schreef
van zijn Arcadia, door broederliefde geïnspireerd. —
En die rivier, en die vervallen torens,
hebben ons samen gezien, wanneer wij, zij aan zij
na 't beklimmen van een donkere gebroken trap,
langs een rand van ingestorte muur kropen
—huiverend— en veilig naar buiten keken
door de opening van een gotisch raam,
en eensgezind een rijke buit verzamelden
uit het weidse landschap, door ochtendlicht
of purperen avond verfraaid, of—even bekoord—
wanneer wij lagen op een torendak, en de fluister
van gras en bloeiende hyacinten opsteeg,
gedragen door een voorbijgaande bries,
terwijl de middaghitte de vlakten verstikte.


Er was nog een andere meid, die blijdschap wierp
over dat jaargetijde, toen over mij,
door haar jubelende jeugdige blik
en sereen gelaat, mij toen dierbaar geworden;
Die andere geest, Coleridge! die nu zo dicht
bij ons is, dat milde, vertrouwende hart,
dat wij beiden vereerden. Over paden en velden
in heel die buurt, door smalle lanen van egelantier
en schaduwrijke bossen, over de Border Beacon
en de woestenij van kale poelen
en gewone rotsen, blootgesteld op de kale heuvel,
lag liefde uitgestrooid, de geest van plezier,
en de gouden glans van de jeugd.
O Vriend! Toen hadden we je nog niet gezien,
en toch ben ik in de greep van een sterke illusie
en schijn ik je daar te planten. Ver afgedwaald
ben je nu , op zoek naar je gezondheid
en mildere briesjes,—moedeloos fortuin!
Maar je bent bij ons, met ons in het verleden,
het heden, met ons in de tijden die komen.
Er is geen verdriet, geen smart, geen wanhoop,
geen kwijning, ontzetting of neerslachtigheid,,
zelfs van afwezigheid is nauwelijks sprake,
voor hen die liefhebben zoals wij. Het ga je goed!
Deel met ons je plezier; je nieuwe levenskracht,
ontvang het dagelijks als een vreugde van ons;
deel met ons je frisse geest, als een geschenk
van milde zomerwinden of tedere gedachten.


Ook ik was eens een zwerver; maar helaas!
Hoe verscheiden treft het lot diverse mensen.
Hoewel wij elkaar niet kenden, ja, alsof wij
in afzonderlijke werelden waren opgevoed,
werden we uiteindelijk toch voorbereid
om dezelfde vorming te ondergaan,
voorbestemd, als ooit twee wezens dat waren,
om eendere vreugden, eender welzijn te zoeken,
eender geluk te vinden. Tijdens dit verhaal,
dat anders eerder zou zijn geëindigd, bedacht ik
voor wie ik dit alles optekende: de geboorte vastlegde
en de groei van zachtmoedigheid, eenvoud
en waarheid, van speelse liefdes die onschuldige dagen
van vrede en zelfbeheersing vereren. Over rivieren,
velden en bosjes spreek ik tot jou, mijn Vriend!
Tot jou, toen nog een schooljongen in uniform
die in 't hart van de enorme stad, op het gelode dak
lag van dat groot gebouw, jouw school en thuis,
kijkend naar de wolken, moe van vreugde,
je ogen sluitend en met je innerlijk licht
bomen, weiden en jouw eigen beek ziend,
ver weg, aldus aanschouwd van jaar tot jaar
gedurende een lange ballingschap. Evenmin
kon ik vergeten, zo laat in mijn betoog,
dat ik nauwelijks, toen mijn leertijd afliep,
die academische lusthoven had verlaten,
toen jij er werd heen geleid. Komend uit
het hart van Londen en uit de kloostergangen,
zette je je neer in matigheid en vrede,
een stipte student. Welke storm trof toen
je levenspad. Het doet me pijn te bedenken
hoe een kleine verandering in jouw omstandigheden
je een wereld aan lijden had kunnen besparen,
en duizenden dromen tot bloei had kunnen brengen
die nu voorgoed verdord zijn. Terugblikkend
op mijn studietijd, zie ik nog steeds
jouw verblijf daarna, op diezelfde plek,
helder voor me; ik heb gespeeld met tijden
en gebeurtenissen, zoals kinderen met kaarten,
of als een man die, wanneer zijn huis is voltooid –
een constructie van hout en steen – bij zijn haardvuur,
gedreven door zijn eigen grillige verbeelding,
het herbouwt naar eigen zin. Ik heb gedacht
aan jou, je geleerdheid, je schitterende welsprekendheid,
je kracht en de luister van je jeugd,
aan je fijnzinnige bespiegelingen, je duistere studies
van de scholastici en de platoonse vormen
van een uitbundig, idealistisch schouwspel,
gevormd uit zaken die wel of niet bij elkaar pasten,
en uit woorden voor die zaken; De zelfgeschapen
voedingsbron van een geest, die was verstoken
van de levende beelden van de Natuur,
gedwongen om voor zichzelf een wereld te zijn,
en onverbiddelijk bezeten door dorst naar grootheid,
liefde en schoonheid. Zeker niet in eenzaamheid
zou ik het avondlicht hebben zien vervagen
boven Cams stille wateren:hadden wij elkaar
destijds al ontmoet, dan durf ik te geloven
dat mijn rijpere jaren, kalmere aard en stem
een heilzame invloed hadden kunnen uitoefenen
om de ongrijpbare ellende die jouw jeugd
teisterde, te sussen of te verdrijven.
Maar jij hebt een glorieuze weg afgelegd,
die deze vergeefse spijtgevoelens beschaamt;
al heeft je gezondheid eronder geleden, anders zou
zo’n droefheid om jou wel de zwakste gedachte zijn
die ooit een mensenhart heeft gekoesterd.

Eerder maakte ik al een korte toespeling
op mijn eigen zwerftochten, die nu –
hoopvol – een veel weidser gebied bestreken.

Toen de derde zomer ons van beperkingen bevrijdde,
nam een jeugdige vriend, ook een bergbeklimmer,
die niet aarzelde mijn wensen te delen, zijn staf,
en zo trokken wij eropuit en reisden
zij aan zij, op weg naar de verre Alpen.
Deze bijzondere onderneming getuigde van minachting
voor universitaire studies en hun vaste beloningen;
en eerlijk gezegd vatte ik dit plan niet op
zonder bezorgde voorgevoelens van de pijn,
de verwijten en dreigende voorspellingen van degenen
die mijn maatschappelijke toekomst na aan het hart lag.
Maar de Natuur beheerste toen mijn geest,
en machtige gestalten, die mijn jonge verbeelding grepen,
gaven mijn vreemde verwachtingen vrij baan.
In een tijdperk van onbewogen rust
tussen de naties zou mijn hart ongetwijfeld
door eenzelfde verlangen zijn bezield;
maar Europa verkeerde destijds in een roes
van vreugde: Frankrijk beleefde zijn gouden dagen,
en de menselijke natuur leek wel herboren.


Licht uitgerust, na slechts een korte blik
op de witte kliffen van de Britse kust
vanaf het dek van ons wegzeilende schip,
kwamen wij bij toeval aan land te Calais
de avond voor die federale feestdag;
en zagen toen, in een bescheiden stad,
samen met enkele anderen, hoe stralend
een gelaat kan zijn dat de vreugde toont
van tientallen miljoenen. Van daar trokken wij
zuidwaarts door gehuchten en steden, getooid
met overblijfselen van 't voorbije feest,
bloemen die op triomfbogen verwelkten,
en als guirlandes voor de vensters. Wij liepen
op openbare wegen en, eenmaal, drie dagen
achtereen, over paden die onze reis verkortten;
Door afgelegen dorpen wandelend, vonden wij
overal welwillendheid en zaligheid
verspreid als een geur, wanneer de lente
niets van het land onaangeroerd laat:
waar iepen, vele mijlen lang, in rijen,
met ijle schaduw langs de statige wegen
van dat grote koninkrijk, ritselden
boven onze hoofden, steeds dicht bij ons:
Hoe heerlijk was het om, op zo’n moment,
omringd door zoveel vreugde, in de volle kracht
van de jeugd, de tedere melancholie te voeden
van een dichter – met boven ons de iepen
door de wind heen en weer bewogen;
Eens, zelfs meer dan eens, zagen wij,
in de open lucht, onder de Avondster,
de dansen der vrijheid, tot laat in de nacht
vaardig voortgezet, hoewel grijze getuigen
hun adem verspilden met berispingen.
Langs heuvels — de met wijnranken begroeide heuvels
en hellingen van Bourgondië over de boezem
van de zacht stromende Saône
gleden wij voort met de stroom mee.
Snelle Rhône! Jij was de vleugel waarop wij ons
met statig gemak een kronkelende doorgang baanden
tussen jouw hoge rotsen. Een betoverend schouwspel:
boden die bossen, boerderijen en boomgaarden,
en afgelegen huisjes en verscholen stadjes,
bocht na bocht, een eindeloze aaneenschakeling
van diepe, statige dalen! Als eenzaam tweetal
vreemdelingen zeilden wij voort, tot de dag
ten einde liep, te midden van een vrolijke menigte
van bevrijde mensen — een opgewekte schare
reizigers, grotendeels afgevaardigden
op de terugweg van het hemels verbond
dat pas in hun hoofdstad was voltrokken.
Als bijen zwermden zij rond, kleurrijk en uitgelaten;
sommigen pronkten in ongebreidelde vreugde
met zwaaiende zwaarden, alsof ze de brutale lucht
wilden bevechten. In dit trotse gezelschap
gingen wij aan wal — en deelden het avondmaal,
als gasten die even welkom waren als engelen
destijds bij Abraham. Na het souper,
verheugd door gevulde bekers en gelukkige gedachten,
stonden wij op een teken op, vormden een kring
en dansten, hand in hand, rondom de tafel;
Openhartig klonk elke stem luid
van vriendschap en vreugde. Wij droegen een naam
die in Frankrijk werd geëerd: Engelsen,
en zij begroetten ons gastvrij als voorlopers
op hun glorieuze weg; en opnieuw
dansten wij in het rond, rondom de tafel.
Met deze opgewekte vrienden zetten wij
bij dageraad onze reis voort. De kloosterklokken
maakten een zoet geklingel in onze jeugdige oren;
De snelle rivier die geruisloos stroomde,
en elke rijzende of wijkende toren spraken
met vredig gevoel, dat het hart met tussenpozen
beroerde te midden van het kabaal rond ons.
Van deze vrolijke bende afscheid nemend,
reisden wij te voet, zij aan zij,
in stilte onze stappen metend. Nog voor
de zon tweemaal was ondergegaan,
aanschouwden wij het Klooster van Chartreuse,
en rustten daar, in ontzaglijke verlatenheid:
Ja, toen scheen die vermaarde streek ons slechts
een ziel-aangrijpend oord van eenzaamheid,
hoewel onze ogen, het gewijde verblijf naderend,
wapens zagen flitsen, en de krijgshaftige gloed
van woeste mannen, die de opdracht hadden
om de onschuldige bewoners te verdrijven,
en mogelijk die sociale orde te slopen,
die zo lang de geestelijke en ongrijpbare
essentie van de dingen had belichaamd
in zichtbare stilte en eeuwige kalmte.
—"Houd af, houd af, uw goddeloze handen!"—Die stem
was Natuur, vanaf haar Alpentroon;
Wat ik toen hoorde, meen ik nog steeds te horen—
"Staak uw infame werk; wat er ook vergaat,
Laat deze ene tempel, laat deze ene plek
op aarde gewijd zijn aan de eeuwigheid!"
Zij zweeg, maar terwijl de dennen van Sint-Bruno
hun donkere kruinen bewogen – niet geruisloos –
en terwijl beneden, elk in hun eigen bedding,
de zusterstromen van Leven en Dood voort ruisten,
antwoordde mijn hart, in tweestrijd:
"Eer aan de ijver van de patriot!
Glorie en hoop voor pasgeboren Vrijheid!
Heil aan de huidige grootse plannen!!
Scherpzinnig zwaard van Rechtvaardigheid,
Ga voort en zegevier; gij, louterend vuur,
Rijs naar de hoogste torens van de Hoogmoed
op de adem van toornige Voorzienigheid.
Maar als Verleden en Toekomst de vleugels zijn
waarop, harmonisch verenigd, de grote geest
der menselijke kennis zich voortbeweegt, spaar dan
deze oorden van mysterie, waar elke stap
voorbij de poorten van schimmige rotsen
de verraderlijke ijdelheden van het leven
verruilt voor tranen van boetedoening en bevende hoop –
opdat vorst en boer in Gods zuivere blik
gelijk zijn: laat dit huis, met zijn aan 't aardse
ontstegen bewoners, gespaard blijven,
vanwege de zege op de zintuigen, steeds herhaald,
door geloof en beschouwende rede, rustend
op de kalme triomf van het hemelse woord,
en vanwege de nederige roeping van verbeeldingskracht
die wordt gewekt door deze majestueuze stromen,
glanzende kliffen – ongerepte gestalten
uit vele werelden, zuivere bewoners
van het azuren firmament, bossen
waar de dood geen toegang heeft, en voortbestaan
​zolang de mens bestaat: om te denken, te hopen,
te aanbidden en te voelen, om te worstelen,
om in zichzelf te verdwalen in huivering,
en met fysieke ogen vanuit de afgrond
te kijken – en troost te vinden." O, Vriend, niet zelden
heb ik sindsdien gewenst dat jij, de onrust
of de kalmte met ons had gedeeld, toen wij –
ver van profane blikken – in meelevende eerbied –
de vloeren betraden van die schemerige kloostergangen,
die nooit tot dat uur, sinds hun ontstaan,
de aanwezigheid hadden gekend van de losbandige,
dwaze mens. Hoe verkwikkend lag buiten
het zonlicht op de open velden! Maar toen wij
de wouden betraden van Vallombre, werd onze ziel
gevoed met duisternis; Buiten tredend
zagen wij, de blik omhoog gericht,
op verschillende plekken aan de welvende hemel
het kruis van Jezus rechtop staan ​​– alsof
engelenmachten het daar hadden verankerd;
een gedenkteken, geëerbiedigd door duizend stormen,
maar dat in die ene, alles verzwelgende, woedende
politieke orkaan allerminst veilig was.


Het is niet mijn bedoeling om die veelzijdige tocht
op dit moment stap voor stap te herbeleven.
Het was een mars in militair tempo,
waarbij de aarde haar beelden en vormen voor ons
zo snel veranderde als wolken aan de hemel.
Dag na dag, vroeg op en laat ter ruste,
daalden we af van heuvel naar dal, en klommen
weer van dal naar heuvel — van provincie naar provincie,
als verwoede jagers gedurende veertien weken,
zo gretig als roofvogels, of als een schip
dat volle vaart maakt bij een gunstige wind:
lieflijke oorden doorkruisend van herderlijk bestaan,
verleidelijke valleien — begroetend en weer achterlatend,
veel te snel, nog voordat de eerste glimp
van die begroeting was vervaagd. Wat een gemis
dat de jongeling dit alles kon aanschouwen
niet geraakt, getemd of ontzagvol gestemd,
en zonder patriarchale waardigheid van geest,
met zuivere eenvoud in verlangen en wil —
sacrale verblijfplaatsen van de vredige mens,
die — hoewel geboren voor ontberingen, omringd
door de gevaren van elk nieuw seizoen —
vreugde vindt in dagelijkse arbeid, of minstens
voldoening; vanaf de roep van de dageraad
(Ach! Zeker niet zonder dat de ziel
er gelijktijdig door wordt verlicht) tot arbeid
met schitteringen die op de rotsen vallen,
totdat hun schaduwen hem tot rusten noden.

Een vreemde zou in vervoering kunnen neerzien
op groene beschutte plekken – de eerste die 'k zag
van die diepe oorden, een oervallei,
rustig, beheerst en in bezit genomen
door kale, houten hutten, verspreid als tenten
of indianenhuizen over de grasvelden
en langs de oever van de rivier. Die dag
zagen we vanaf een bergkam voor het eerst
de top van de Mont Blanc in volle glorie,
maar we voelden spijt dat ons oog
slechts een zielloos beeld waarnam,
dat de plaats innam van een levende gedachte
die nooit meer kon terugkeren. Het wondere dal
van Chamonix strekte zich onder ons uit;
Al snel boden de zwijgende watervallen en ijsstromen –
een roerloze massa van machtige golven, vijf brede
en uitgestrekte rivieren – een rijke vergoeding,
en verzoenden ze ons weer met de werkelijkheid;
Daar zingen vogeltjes in de lommerrijke bomen,
zweeft de adelaar hoog in het firmament,
bindt de maaier de gele korenschoven,
spreidt het meisje het hooi uit in de zon,
terwijl de winter, als een getemde leeuw,
van de berg afdaalt om zich te vermaken
tussen de huisjes, te midden van de bloembedden.


Wat we ook zagen of hoorden in deze weidse kring,
het was passend voor onze onrijpe staat
van geest en hart. Met zo’n boek voor ogen,
konden we niet anders dan lessen lezen
in oprechte broederschap, de heldere
en universele rede van de mensheid, de waarheden
van jong en oud. En of we nu zij aan zij
als twee sociale pelgrims stapten, of ieder
alleen met eigen luimen – altijd waren
dromen en verzinsels overvloedig,
peinzend vormgegeven: Weemoed, omarmd
voor het genot ervan,  en vergulde sympathieën,
de wilgenkrans en sobere boeketten grafbloemen, 
in sublieme verlatenheid verzameld
uit de gekunstelde tuinen van Vrouwe Melancholie,
verzoettten menig uur van overpeinzing.


Toch restte er in mij, naast die milde genoegens,
iets van een strenge stemming – een dieper verlangen
naar kracht, dat zelden volledig werd gestild.
Hoe anders de droefheid was die daar uit vloeide,
mag blijken uit het volgende voorval. Toen we
vanuit Wallis langs de steile, ruwe weg
over de Simplonpas omhoog trokken,
achter een groep muildierdrijvers, bereikten we
een rustplaats waar we de middagmaaltijd nuttigden.
Onze gids stond haastig van tafel op
en liet ons achter; Wij bleven nog even zitten,
en namen het platgetreden pad naar beneden
dat tot aan een woeste beek leidde.
Het enige pad dat nu nog zichtbaar was,
liep aan de overkant van de stroom omhoog,
ons uitnodigend een hoge berg te beklimmen.
Na kort beraad overschreden we de brugloze beek
en klommen vol ijver verder, tot angst ons beving,
omdat we onze vooruitgelopen gezellen
maar niet konden inhalen. Door een geluk –
terwijl onze twijfel met het uur toenam –
ontmoetten we een boer die ons vertelde
dat we moesten terugkeren naar het punt
waar we eerder in verwarring raakten;
daar zouden we het juiste pad vinden,
eerst lopend door de stenige bedding
van de beek, vervolgens langs haar oevers.
Onze verdere route zou, duidelijk zichtbaar,
stroomafwaarts naar beneden voeren. Met tegenzin
geloofden we wat we ongaarne hoorden –
want onze hoop bleef naar de wolken te reiken –
en daarom bevroegen we hem telkens weer;
Maar elk antwoord van de boer, vertaald
door onze eigen gevoelens, eindigde hiermee:
dat we de Alpen hebben overgestoken.

Verbeelding — door de onmacht der menselijke spraak
zo genoemd — die grootse Kracht rees op
uit de afgrond van de geest, als nevel
zonder oorsprong die een eenzame reiziger
plotseling omhult. Ik was verloren;
stond stil, zonder poging door te gaan;
maar tot mijn bewuste ziel kan ik nu zeggen:
"Jouw glorie herken ik." In zo’n krachtige overname —
wanneer het licht der zintuigen dooft,
maar met een flits de onzichtbare wereld onthult —
vindt grootheid haar verblijf, en houdt zich schuil:
of wij nu jong zijn of oud, ons lot, het hart
en thuis van ons bestaan, ligt bij het oneindige,
en alleen daar; en uitsluitend daar;
bij een hoop die nimmer sterven kan —
bij inspanning, verwachting en verlangen
en iets dat steeds op het punt staat te ontstaan.
Onder zo’n vaandel strijdt de ziel; Geen trofeeën
zoekt zij, geen buit om haar kracht te bewijzen.
Gezegend door gedachten die in volmaaktheid
hun eigen beloning zijn; sterk in zichzelf
en in de zaligheid die haar omhult,
zoals de machtige Nijl, die aan zijn bron
ontsproten in de Abessijnse wolken,
de gehele Egyptische vlakte zal bevruchten.