De Prelude

of Groei des Dichters Geest

The Prelude Book 5

(William Wordsworth, editie van 1850 in 14 'books')

 

BOOK FIVE: Books

 

When Contemplation, like the night-calm felt
Through earth and sky, spreads widely, and sends deep
Into the soul its tranquillising power,
Even then I sometimes grieve for thee, O Man,
Earth's paramount Creature! not so much for woes
That thou endurest; heavy though that weight be,
Cloud-like it mounts, or touched with light divine
Doth melt away; but for those palms achieved,
Through length of time, by patient exercise
Of study and hard thought; there, there, it is
That sadness finds its fuel. Hitherto,
In progress through this Verse, my mind hath looked
Upon the speaking face of earth and heaven
As her prime teacher, intercourse with man
Established by the sovereign Intellect,
Who through that bodily image hath diffused,
As might appear to the eye of fleeting time,
A deathless spirit. Thou also, man! hast wrought,
For commerce of thy nature with herself,
Things that aspire to unconquerable life;
And yet we feel—we cannot choose but feel—
That they must perish. Tremblings of the heart
It gives, to think that our immortal being
No more shall need such garments; and yet man,
As long as he shall be the child of earth,
Might almost "weep to have" what he may lose,
Nor be himself extinguished, but survive,
Abject, depressed, forlorn, disconsolate.
A thought is with me sometimes, and I say,—
Should the whole frame of earth by inward throes
Be wrenched, or fire come down from far to scorch
Her pleasant habitations, and dry up
Old Ocean, in his bed left singed and bare,
Yet would the living Presence still subsist
Victorious, and composure would ensue,
And kindlings like the morning—presage sure
Of day returning and of life revived.
But all the meditations of mankind,
Yea, all the adamantine holds of truth
By reason built, or passion, which itself
Is highest reason in a soul sublime;
The consecrated works of Bard and Sage,
Sensuous or intellectual, wrought by men,
Twin labourers and heirs of the same hopes;
Where would they be? Oh! why hath not the Mind
Some element to stamp her image on
In nature somewhat nearer to her own?
Why, gifted with such powers to send abroad
Her spirit, must it lodge in shrines so frail?


One day, when from my lips a like complaint
Had fallen in presence of a studious friend,
He with a smile made answer, that in truth
'Twas going far to seek disquietude;
But on the front of his reproof confessed
That he himself had oftentimes given way
To kindred hauntings. Whereupon I told,
That once in the stillness of a summer's noon,
While I was seated in a rocky cave
By the sea-side, perusing, so it chanced,
The famous history of the errant knight
Recorded by Cervantes, these same thoughts
Beset me, and to height unusual rose,
While listlessly I sate, and, having closed
The book, had turned my eyes toward the wide sea.
On poetry and geometric truth,
And their high privilege of lasting life,
From all internal injury exempt,
I mused, upon these chiefly: and at length,
My senses yielding to the sultry air,
Sleep seized me, and I passed into a dream.
I saw before me stretched a boundless plain
Of sandy wilderness, all black and void,
And as I looked around, distress and fear
Came creeping over me, when at my side,
Close at my side, an uncouth shape appeared
Upon a dromedary, mounted high.
He seemed an Arab of the Bedouin tribes:
A lance he bore, and underneath one arm
A stone, and in the opposite hand a shell
Of a surpassing brightness. At the sight
Much I rejoiced, not doubting but a guide
Was present, one who with unerring skill
Would through the desert lead me; and while yet
I looked and looked, self-questioned what this freight
Which the new-comer carried through the waste
Could mean, the Arab told me that the stone
(To give it in the language of the dream)
Was "Euclid's Elements;" and "This," said he,
"Is something of more worth;" and at the word
Stretched forth the shell, so beautiful in shape,
In colour so resplendent, with command
That I should hold it to my ear. I did so,
And heard that instant in an unknown tongue,
Which yet I understood, articulate sounds,
A loud prophetic blast of harmony;
An Ode, in passion uttered, which foretold
Destruction to the children of the earth
By deluge, now at hand. No sooner ceased
The song, than the Arab with calm look declared
That all would come to pass of which the voice
Had given forewarning, and that he himself
Was going then to bury those two books:
The one that held acquaintance with the stars,
And wedded soul to soul in purest bond
Of reason, undisturbed by space or time;
The other that was a god, yea many gods,
Had voices more than all the winds, with power
To exhilarate the spirit, and to soothe,
Through every clime, the heart of human kind.
While this was uttering, strange as it may seem,
I wondered not, although I plainly saw
The one to be a stone, the other a shell;
Nor doubted once but that they both were books,
Having a perfect faith in all that passed.
Far stronger, now, grew the desire I felt
To cleave unto this man; but when I prayed
To share his enterprise, he hurried on
Reckless of me: I followed, not unseen,
For oftentimes he cast a backward look,
Grasping his twofold treasure.—Lance in rest,
He rode, I keeping pace with him; and now
He, to my fancy, had become the knight
Whose tale Cervantes tells; yet not the knight,
But was an Arab of the desert too;
Of these was neither, and was both at once.
His countenance, meanwhile, grew more disturbed;
And, looking backwards when he looked, mine eyes
Saw, over half the wilderness diffused,
A bed of glittering light: I asked the cause:
"It is," said he, "the waters of the deep
Gathering upon us;" quickening then the pace
Of the unwieldly creature he bestrode,
He left me: I called after him aloud;
He heeded not; but, with his twofold charge
Still in his grasp, before me, full in view,
Went hurrying o'er the illimitable waste,
With the fleet waters of a drowning world
In chase of him; whereat I waked in terror,
And saw the sea before me, and the book,
In which I had been reading, at my side.


Full often, taking from the world of sleep
This Arab phantom, which I thus beheld,
This semi-Quixote, I to him have given
A substance, fancied him a living man,
A gentle dweller in the desert, crazed
By love and feeling, and internal thought
Protracted among endless solitudes;
Have shaped him wandering upon this quest!
Nor have I pitied him; but rather felt
Reverence was due to a being thus employed;
And thought that, in the blind and awful lair
Of such a madness, reason did lie couched.
Enow there are on earth to take in charge
Their wives, their children, and their virgin loves,
Or whatsoever else the heart holds dear;
Enow to stir for these; yea, will I say,
Contemplating in soberness the approach
Of an event so dire, by signs in earth
Or heaven made manifest, that I could share
That maniac's fond anxiety, and go
Upon like errand. Oftentimes at least
Me hath such strong entrancement overcome,
When I have held a volume in my hand,
Poor earthly casket of immortal verse,
Shakespeare, or Milton, labourers divine!


Great and benign, indeed, must be the power
Of living nature, which could thus so long
Detain me from the best of other guides
And dearest helpers, left unthanked, unpraised,
Even in the time of lisping infancy;
And later down, in prattling childhood even,
While I was travelling back among those days,
How could I ever play an ingrate's part?
Once more should I have made those bowers resound,
By intermingling strains of thankfulness
With their own thoughtless melodies; at least
It might have well beseemed me to repeat
Some simply fashioned tale, to tell again,
In slender accents of sweet verse, some tale
That did bewitch me then, and soothes me now.
O Friend! O Poet! brother of my soul,
Think not that I could pass along untouched
By these remembrances. Yet wherefore speak?
Why call upon a few weak words to say
What is already written in the hearts
Of all that breathe?—what in the path of all
Drops daily from the tongue of every child,
Wherever man is found? The trickling tear
Upon the cheek of listening Infancy
Proclaims it, and the insuperable look
That drinks as if it never could be full.


That portion of my story I shall leave
There registered: whatever else of power
Or pleasure sown, or fostered thus, may be
Peculiar to myself, let that remain
Where still it works, though hidden from all search
Among the depths of time. Yet is it just
That here, in memory of all books which lay
Their sure foundations in the heart of man,
Whether by native prose, or numerous verse,
That in the name of all inspirèd souls,
From Homer the great Thunderer, from the voice
That roars along the bed of Jewish song,
And that more varied and elaborate,
Those trumpet-tones of harmony that shake
Our shores in England,—from those loftiest notes
Down to the low and wren-like warblings, made
For cottagers and spinners at the wheel,
And sun-burnt travellers resting their tired limbs,
Stretched under wayside hedge-rows, ballad tunes,
Food for the hungry ears of little ones,
And of old men who have survived their joys:
'Tis just that in behalf of these, the works,
And of the men that framed them, whether known,
Or sleeping nameless in their scattered graves,
That I should here assert their rights, attest
Their honours, and should, once for all, pronounce
Their benediction; speak of them as Powers
For ever to be hallowed; only less,
For what we are and what we may become,
Than Nature's self, which is the breath of God,
Or His pure Word by miracle revealed.


Rarely and with reluctance would I stoop
To transitory themes; yet I rejoice,
And, by these thoughts admonished, will pour out
Thanks with uplifted heart, that I was reared
Safe from an evil which these days have laid
Upon the children of the land, a pest
That might have dried me up, body and soul.
This verse is dedicate to Nature's self,
And things that teach as Nature teaches: then,
Oh! where had been the Man, the Poet where,
Where had we been, we two, beloved Friend!
If in the season of unperilous choice,
In lieu of wandering, as we did, through vales
Rich with indigenous produce, open ground
Of Fancy, happy pastures ranged at will,
We had been followed, hourly watched, and noosed,
Each in his several melancholy walk
Stringed like a poor man's heifer at its feed,
Led through the lanes in forlorn servitude;
Or rather like a stallèd ox debarred
From touch of growing grass, that may not taste
A flower till it have yielded up its sweets
A prelibation to the mower's scythe.


Behold the parent hen amid her brood,
Though fledged and feathered, and well pleased to part
And straggle from her presence, still a brood,
And she herself from the maternal bond
Still undischarged; yet doth she little more
Than move with them in tenderness and love,
A centre to the circle which they make;
And now and then, alike from need of theirs
And call of her own natural appetites,
She scratches, ransacks up the earth for food,
Which they partake at pleasure. Early died
My honoured Mother, she who was the heart
And hinge of all our learnings and our loves:
She left us destitute, and, as we might,
Trooping together. Little suits it me
To break upon the sabbath of her rest
With any thought that looks at others' blame;
Nor would I praise her but in perfect love.
Hence am I checked: but let me boldly say,
In gratitude, and for the sake of truth,
Unheard by her, that she, not falsely taught,
Fetching her goodness rather from times past,
Than shaping novelties for times to come,
Had no presumption, no such jealousy,
Nor did by habit of her thoughts mistrust
Our nature, but had virtual faith that He
Who fills the mother's breast with innocent milk,
Doth also for our nobler part provide,
Under His great correction and control,
As innocent instincts, and as innocent food;
Or draws for minds that are left free to trust
In the simplicities of opening life
Sweet honey out of spurned or dreaded weeds.
This was her creed, and therefore she was pure
From anxious fear of error or mishap,
And evil, overweeningly so called;
Was not puffed up by false unnatural hopes,
Nor selfish with unnecessary cares,
Nor with impatience from the season asked
More than its timely produce; rather loved
The hours for what they are, than from regard
Glanced on their promises in restless pride.
Such was she—not from faculties more strong
Than others have, but from the times, perhaps,
And spot in which she lived, and through a grace
Of modest meekness, simple-mindedness,
A heart that found benignity and hope,
Being itself benign.
My drift I fear
Is scarcely obvious; but, that common sense
May try this modern system by its fruits,
Leave let me take to place before her sight
A specimen pourtrayed with faithful hand.
Full early trained to worship seemliness,
This model of a child is never known
To mix in quarrels; that were far beneath
Its dignity; with gifts he bubbles o'er
As generous as a fountain; selfishness
May not come near him, nor the little throng
Of flitting pleasures tempt him from his path;
The wandering beggars propagate his name,
Dumb creatures find him tender as a nun,
And natural or supernatural fear,
Unless it leap upon him in a dream,
Touches him not. To enhance the wonder, see
How arch his notices, how nice his sense
Of the ridiculous; not blind is he
To the broad follies of the licensed world,
Yet innocent himself withal, though shrewd,
And can read lectures upon innocence;
A miracle of scientific lore,
Ships he can guide across the pathless sea,
And tell you all their cunning; he can read
The inside of the earth, and spell the stars;
He knows the policies of foreign lands;
Can string you names of districts, cities, towns,
The whole world over, tight as beads of dew
Upon a gossamer thread; he sifts, he weighs;
All things are put to question; he must live
Knowing that he grows wiser every day
Or else not live at all, and seeing too
Each little drop of wisdom as it falls
Into the dimpling cistern of his heart:
For this unnatural growth the trainer blame,
Pity the tree.—Poor human vanity,
Wert thou extinguished, little would be left
Which he could truly love; but how escape?
For, ever as a thought of purer birth
Rises to lead him toward a better clime,
Some intermeddler still is on the watch
To drive him back, and pound him, like a stray,
Within the pinfold of his own conceit.
Meanwhile old grandame earth is grieved to find
The playthings, which her love designed for him,
Unthought of: in their woodland beds the flowers
Weep, and the river sides are all forlorn.
Oh! give us once again the wishing cap
Of Fortunatus, and the invisible coat
Of Jack the Giant-killer, Robin Hood,
And Sabra in the forest with St. George!
The child, whose love is here, at least, doth reap
One precious gain, that he forgets himself.


These mighty workmen of our later age,
Who, with a broad highway, have overbridged
The froward chaos of futurity,
Tamed to their bidding; they who have the skill
To manage books, and things, and make them act
On infant minds as surely as the sun
Deals with a flower; the keepers of our time,
The guides and wardens of our faculties,
Sages who in their prescience would control
All accidents, and to the very road
Which they have fashioned would confine us down,
Like engines; when will their presumption learn,
That in the unreasoning progress of the world
A wiser spirit is at work for us,
A better eye than theirs, most prodigal
Of blessings, and most studious of our good,
Even in what seem our most unfruitful hours?


There was a Boy: ye knew him well, ye cliffs
And islands of Winander!—many a time
At evening, when the earliest stars began
To move along the edges of the hills,
Rising or setting, would he stand alone
Beneath the trees or by the glimmering lake,
And there, with fingers interwoven, both hands
Pressed closely palm to palm, and to his mouth
Uplifted, he, as through an instrument,
Blew mimic hootings to the silent owls,
That they might answer him; and they would shout
Across the watery vale, and shout again,
Responsive to his call, with quivering peals,
And long halloos and screams, and echoes loud,
Redoubled and redoubled, concourse wild
Of jocund din; and, when a lengthened pause
Of silence came and baffled his best skill,
Then sometimes, in that silence while he hung
Listening, a gentle shock of mild surprise
Has carried far into his heart the voice
Of mountain torrents; or the visible scene
Would enter unawares into his mind,
With all its solemn imagery, its rocks,
Its woods, and that uncertain heaven, received
Into the bosom of the steady lake.

This Boy was taken from his mates, and died
In childhood, ere he was full twelve years old.
Fair is the spot, most beautiful the vale
Where he was born; the grassy churchyard hangs
Upon a slope above the village school,
And through that churchyard when my way has led
On summer evenings, I believe that there
A long half hour together I have stood
Mute, looking at the grave in which he lies!
Even now appears before the mind's clear eye
That self-same village church; I see her sit
(The throned Lady whom erewhile we hailed)
On her green hill, forgetful of this Boy
Who slumbers at her feet,—forgetful, too,
Of all her silent neighbourhood of graves,
And listening only to the gladsome sounds
That, from the rural school ascending, play
Beneath her and about her. May she long
Behold a race of young ones like to those
With whom I herded!—(easily, indeed,
We might have fed upon a fatter soil
Of arts and letters—but be that forgiven)—
A race of real children; not too wise,
Too learned, or too good; but wanton, fresh,
And bandied up and down by love and hate;
Not unresentful where self-justified;
Fierce, moody, patient, venturous, modest, shy;
Mad at their sports like withered leaves in winds;
Though doing wrong and suffering, and full oft
Bending beneath our life's mysterious weight
Of pain, and doubt, and fear, yet yielding not
In happiness to the happiest upon earth.
Simplicity in habit, truth in speech,
Be these the daily strengtheners of their minds;
May books and Nature be their early joy!
And knowledge, rightly honoured with that name—
Knowledge not purchased by the loss of power!

Well do I call to mind the very week
When I was first intrusted to the care
Of that sweet Valley; when its paths, its shores,
And brooks were like a dream of novelty
To my half-infant thoughts; that very week,
While I was roving up and down alone,
Seeking I knew not what, I chanced to cross
One of those open fields, which, shaped like ears,
Make green peninsulas on Esthwaite's Lake:
Twilight was coming on, yet through the gloom
Appeared distinctly on the opposite shore
A heap of garments, as if left by one
Who might have there been bathing. Long I watched,
But no one owned them; meanwhile the calm lake
Grew dark with all the shadows on its breast,
And, now and then, a fish up-leaping snapped
The breathless stillness. The succeeding day,
Those unclaimed garments telling a plain tale
Drew to the spot an anxious crowd; some looked
In passive expectation from the shore,
While from a boat others hung o'er the deep,
Sounding with grappling irons and long poles.
At last, the dead man, 'mid that beauteous scene
Of trees and hills and water, bolt upright
Rose, with his ghastly face, a spectre shape
Of terror; yet no soul-debasing fear,
Young as I was, a child not nine years old,
Possessed me, for my inner eye had seen
Such sights before, among the shining streams
Of faëry land, the forest of romance.
Their spirit hallowed the sad spectacle
With decoration of ideal grace;
A dignity, a smoothness, like the works
Of Grecian art, and purest poesy.

A precious treasure had I long possessed,
A little yellow, canvas-covered book,
A slender abstract of the Arabian tales;
And, from companions in a new abode,
When first I learnt, that this dear prize of mine
Was but a block hewn from a mighty quarry—
That there were four large volumes, laden all
With kindred matter, 'twas to me, in truth,
A promise scarcely earthly. Instantly,
With one not richer than myself, I made
A covenant that each should lay aside
The moneys he possessed, and hoard up more,
Till our joint savings had amassed enough
To make this book our own. Through several months,
In spite of all temptation, we preserved
Religiously that vow; but firmness failed,
Nor were we ever masters of our wish.

And when thereafter to my father's house
The holidays returned me, there to find
That golden store of books which I had left,
What joy was mine! How often in the course
Of those glad respites, though a soft west wind
Ruffled the waters to the angler's wish
For a whole day together, have I lain
Down by thy side, O Derwent! murmuring stream,
On the hot stones, and in the glaring sun,
And there have read, devouring as I read,
Defrauding the day's glory, desperate!
Till with a sudden bound of smart reproach,
Such as an idler deals with in his shame,
I to the sport betook myself again.

A gracious spirit o'er this earth presides,
And o'er the heart of man: invisibly
It comes, to works of unreproved delight,
And tendency benign, directing those
Who care not, know not, think not what they do.
The tales that charm away the wakeful night
In Araby, romances; legends penned
For solace by dim light of monkish lamps;
Fictions, for ladies of their love, devised
By youthful squires; adventures endless, spun
By the dismantled warrior in old age,
Out of the bowels of those very schemes
In which his youth did first extravagate;
These spread like day, and something in the shape
Of these will live till man shall be no more.
Dumb yearnings, hidden appetites, are ours,
And they must have their food. Our childhood sits,
Our simple childhood, sits upon a throne
That hath more power than all the elements.
I guess not what this tells of Being past,
Nor what it augurs of the life to come;
But so it is, and, in that dubious hour,
That twilight when we first begin to see
This dawning earth, to recognise, expect,
And in the long probation that ensues,
The time of trial, ere we learn to live
In reconcilement with our stinted powers;
To endure this state of meagre vassalage,
Unwilling to forego, confess, submit,
Uneasy and unsettled, yoke-fellows
To custom, mettlesome, and not yet tamed
And humbled down; oh! then we feel, we feel,
We know where we have friends. Ye dreamers, then,
Forgers of daring tales! we bless you then,
Impostors, drivellers, dotards, as the ape
Philosophy will call you: then we feel
With what, and how great might ye are in league,
Who make our wish, our power, our thought a deed,
An empire, a possession,—ye whom time
And seasons serve; all Faculties to whom
Earth crouches, the elements are potter's clay,
Space like a heaven filled up with northern lights,
Here, nowhere, there, and everywhere at once.


Relinquishing this lofty eminence
For ground, though humbler, not the less a tract
Of the same isthmus, which our spirits cross
In progress from their native continent
To earth and human life, the Song might dwell
On that delightful time of growing youth,
When craving for the marvellous gives way
To strengthening love for things that we have seen;
When sober truth and steady sympathies,
Offered to notice by less daring pens,
Take firmer hold of us, and words themselves
Move us with conscious pleasure.
I am sad
At thought of raptures now for ever flown;
Almost to tears I sometimes could be sad
To think of, to read over, many a page,
Poems withal of name, which at that time
Did never fail to entrance me, and are now
Dead in my eyes, dead as a theatre
Fresh emptied of spectators. Twice five years
Or less I might have seen, when first my mind
With conscious pleasure opened to the charm
Of words in tuneful order, found them sweet
For their own sakes, a passion, and a power;
And phrases pleased me chosen for delight,
For pomp, or love. Oft, in the public roads
Yet unfrequented, while the morning light
Was yellowing the hill tops, I went abroad
With a dear friend, and for the better part
Of two delightful hours we strolled along
By the still borders of the misty lake,
Repeating favourite verses with one voice,
Or conning more, as happy as the birds
That round us chaunted. Well might we be glad,
Lifted above the ground by airy fancies,
More bright than madness or the dreams of wine;
And, though full oft the objects of our love
Were false, and in their splendour overwrought,
Yet was there surely then no vulgar power
Working within us,—nothing less, in truth,
Than that most noble attribute of man,
Though yet untutored and inordinate,
That wish for something loftier, more adorned,
Than is the common aspect, daily garb,
Of human life. What wonder, then, if sounds
Of exultation echoed through the groves!
For, images, and sentiments, and words,
And everything encountered or pursued
In that delicious world of poesy,
Kept holiday, a never-ending show,
With music, incense, festival, and flowers!


Here must we pause: this only let me add,
From heart-experience, and in humblest sense
Of modesty, that he, who in his youth
A daily wanderer among woods and fields
With living Nature hath been intimate,
Not only in that raw unpractised time
Is stirred to extasy, as others are,
By glittering verse; but further, doth receive,
In measure only dealt out to himself,
Knowledge and increase of enduring joy
From the great Nature that exists in works
Of mighty Poets. Visionary power
Attends the motions of the viewless winds,
Embodied in the mystery of words:
There, darkness makes abode, and all the host
Of shadowy things work endless changes,—there,
As in a mansion like their proper home,
Even forms and substances are circumfused
By that transparent veil with light divine,
And, through the turnings intricate of verse,
Present themselves as objects recognised,
In flashes, and with glory not their own.

De Prelude Boek 5

(Vertaling: ©Grandgagnage 2023

 

BOEK VIJF: Boeken

 

Als contemplatie, gevoeld als nachtelijke rust
die aarde en hemel doordrenkt, zich weids spreidt
en de ziel vult met kalmerende kracht,
zelfs dan treur ik soms om jou, O Mens,
Opperste schepsel der Aarde! Niet zozeer
om ondergane smarten, want: hoe zwaar ook
dat weegt, verheft het zich als een wolk, of,
door goddelijk licht beroerd, smelt het weg;
Wel voor de lauweren die je geduldig oogstte
al die tijd door studie en inzet: daar is het
dat droefheid op teert. Tot nu toe
en doorheen dit vers, beschouwde mijn geest
het sprekende gelaat van hemel en aarde
als haar voornaamste leraar; menselijke omgang
door 't soevereine intellect gewaarborgd
dat het gehele fysieke beeld doordrong
(zo leek het voor 't oog van de vervluchtende tijd)
van een onsterfelijke geest. Ook jij, mens!
maakte, opdat je aard zou handelen met zichzelf,
dingen die streven naar onoverwinnelijk leven;
En toch voelen we — we kunnen niet anders dan voelen —
dat zij gedoemd zijn om te sterven. Ons hart
huivert bij 't idee dat ons onsterfelijk wezen
zulke kledij niet meer zal nodig hebben;
Toch weent de mens, zolang hij aardkind is,
bijna "om te bezitten" wat hij verliezen kan
en dooft hij zelf niet uit, maar overleeft,
verachtelijk, depressief, verlaten, troosteloos.
Soms bekruipt me een gedachte, en zeg ik:
Mocht 't hele aardse bouwwerk door innerlijke strijd
verscheurd worden, of daalde het vuur neer
om haar aangename woonplaatsen te verschroeien,
de oude oceaanbedding kaal achterlatend,
dan zou de levende Essentie nog steeds bestaan,
zegevierend, en zou er rust heersen,
en zou de vonk der ochtend weer ontbranden –
als zeker voorteken van 't hernieuwde leven.
Maar alle overpeinzingen van de mensheid,
Ja, al haar onwrikbare bolwerken,
opgebouwd door rede, of door hartstocht
als hoogste rede in een verheven ziel;
De gewijde werken van dichter en wijze,
zintuiglijk of intellectueel, gemaakt door mensen,
als tweelingarbeiders en erven van één hoop;
Waar zouden ze zijn? Waarom heeft de Geest
geen element om haar beeltenis op te drukken
in de natuur, dichter bij eigen aard?
Waarom moet haar geest, die zo machtig is,
in zulke fragiele heiligdommen verblijven?

Op een dag, toen ik een soortgelijke klacht
in het bijzijn van een studieuze vriend liet horen,
antwoordde hij lachend dat het in werkelijkheid
vergezocht was om zich ongerust te maken;
maar na zijn terechtwijzing bekende hij
dat hij zelf vaak had toegegeven
aan soortgelijke gedachten. Daarop vertelde ik
dat ik eens, in de stilte van een zomermiddag,
terwijl ik in een grot aan de zee
de beroemde geschiedenis van de dolende ridder
zat te lezen, geschreven door Cervantes,
diezelfde gedachten me met ongewone kracht
overvielen en ik, lusteloos zittend
nadat ik het boek gesloten had, mijn blik
op de wijde zee richtte en mediteerde.
Over poëzie en geometrische waarheid,
en hun hoge voorrecht op eeuwig leven,
vrij van alle innerlijke schade,
Over alles mijmerde ik; En toen
de zwoele lucht mijn zintuigen benevelde,
won de slaap het en viel ik in een droom.
Ik zag voor me een eindeloze vlakte
als een woestijn, geheel zwart en leeg,
En rond mij kijkend, kroop angst en ontzetting
over me heen, toen naast me, vlak naast me,
een ruwe gedaante verscheen, hoog gezeten
op een dromedaris. Hij leek een Arabier
van de Bedoeïenenstammen: Hij droeg
een lans en onder de ene arm een steen,
en onder de andere een schitterende schelp.
Bij het zien ervan verheugde ik mij zeer,
overtuigd dat hier een gids aanwezig was
iemand die mij met feilloze vaardigheid
door de woestijn zou leiden; en terwijl ik niet ophield
met kijken, me afvragend wat deze vracht
die de nieuwkomer door de woestijn droeg
kon betekenen, vertelde de Arabier mij
dat de steen (in de taal van de droom)
De Elementen van Euclides voorstelde;
en "Dit," zei hij, "is iets van grotere waarde";
Daarop reikte hij me de schelp aan,
zo mooi van vorm, zo schitterend van kleur,
en zei dat ik hem tegen mijn oor moest houden.
Dat deed ik, en hoorde toen in een onbekende taal,
die ik toch verstond, duidelijke klanken,
een luide profetische zucht van harmonie;
Een ode, hartstochtelijk uitgesproken, voorspelde
vernietiging van de kinderen der aarde
door een nabije zondvloed, Klaar met zijn lied,
verklaarde de Arabier met kalme blik
dat alles zou gebeuren waarvoor de stem
had gewaarschuwd, en dat hijzelf
die twee boeken zou begraven:
Het eerste, het boek dat de sterren kende,
en ziel aan ziel verbond in zuiverste band
van rede, onverstoord door ruimte of tijd;
Het andere, dat een god was, ja, vele goden,
had stemmen die luider waren dan alle winden,
met de kracht om de geest te verkwikken
en waar dan ook het hart van de mensheid te troosten.
Vreemd genoeg, verbaasde ik me niet,
hoewel ik zag dat het ene een steen was,
en het andere duidelijk een schelp;
Noch vroeg ik me af of het beide wel boeken waren,
en vertrouwde ik in alles wat er gebeurde.
Mijn verlangen werd veel sterker nu
om me aan hem te binden; maar toen ik smeekte
om zijn onderneming te mogen delen,
liep hij weg zonder op mij te letten:
ik volgde, niet onopgemerkt, want vaak
wierp hij een blik achterom, zijn dubbele schat
vastgrijpend - zijn lans nabij, meelopend
werd hij in mijn verbeelding nu de ridder
waarover Cervantes vertelt; niet slechts dé ridder,
maar ook een Arabier uit de woestijn;
Geen van beide, en beide tegelijk was hij.
Intussen verontrustte zich zijn gelaat
en achterom kijkend, roen hij keek, zag ik
over de helft van de woestijn een glinsterende deken:
Ik vroeg naar de oorzaak en hij zei:
"Het zijn de wateren van de diepte die zich
om ons heen verzamelen"; en hij spoorde
het dwarse wezen aan waarop hij reed,
en verliet mij: ik riep hem na;
Hij luisterde niet; zijn dubbele vracht omklemmend
snelde hij voor mij uit, in volle zicht
over de onmetelijke woestenij,
nagezeten door de snelle wateren
van een verdrinkende wereld. Toen schrok ik wakker
en zag de zee voor me, en het boek,
waarin ik had gelezen, aan mijn zijde.

Vaak heb ik, ontsproten aan de slaap,
deze Arabische schim die ik aanschouwde,
deze halve Quichote, substantie gegeven,
hem voorgesteld als een levend mens,
zachtaardig woestijnbewoner, gek geworden
door liefde, gevoel en innerlijke gedachten
verzonken in eindeloze eenzaamheid;
Heb hem gevormd, zwervend op deze zoektocht!
Geen medelijden had ik met hem; eerder
voelde ik eerbied voor wat dit wezen deed;
En meende dat in dit zinneloze en vreselijke hol
van waanzin ergens de rede verscholen lag.
Hier op aarde zijn er genoeg die zorgen
voor vrouwen, kinderen en onschuldige geliefden,
of wat hun hart ook maar dierbaar is;
genoeg om dit te doen; zeker, en ik zeg,
nuchter de nadering van een vreselijke gebeurtenis
beschouwend, die door tekenen op aarde
of in de hemel is geopenbaard,
dat ik die dolle angst zou kunnen delen
en een soortgelijke missie zou kunnen ondernemen.
Althans, ik raakte vaak zo sterk betoverd
wanneer ik een boek in mijn hand heb gehouden,
arme aardse kist met onsterfelijke verzen
van Shakespeare of Milton, goddelijke dichters!

Groot en weldadig moet zeker de macht zijn
der levende natuur, die me zo lang
verwijderd hield van mijn beste gidsen
en dierbaarste helpers, onbedankt en ongeprezen,
zelfs in mijn kindertijd, toen ik nog stamelde;
en later, zelfs in mijn babbelende jeugd,
in mijn geest terugreizend naar die dagen,
hoe had ik ooit zo ondankbaar kunnen zijn?
Kon mijn lof over die prieeltjes maar weerklinken,
door dankbare klanken te vermengen
met hun eigen gedachteloze melodieën;
Op zijn minst had het me gesierd
een eenvoudig verhaal opnieuw te vertellen,
in de zachte accenten van zoete verzen,
een toververhaal van toen dat me nu troost.
O vriend! O dichter! O zielenbroeder! Denk niet,
dat deze herinneringen mij nu onberoerd laten.
Maar waarom spreken? Spreken met zwakke woorden
om te zeggen wat al geschreven staat
in de harten van al wat ademt?—wat dagelijks
op ons pad komt en van de tong
van elk kind valt, waar dan ook
de mens zich bevindt? De druppelende traan
op de wang van de luisterende baby
verkondigt het, en de onoverwinnelijke blik
die drinkt alsof hij nooit verzadigd raakt.


Dit deel van mijn verhaal laat ik hier staan
daar vastgelegd: Wat voor andere kracht
of plezier er ook gezaaid of gerijpt is,
dat te persoonlijk is, laat dat blijven
waar het nog steeds werkt, voor elk onderzoek
verborgen in de diepten van de tijd.
Maar het past dat ik hier, ter nagedachtenis
aan alle boeken die in het hart der mensen
zijn verankerd - in inheems proza ​​geschreven
of in talloze verzen - in naam van alle bezielers,
van Homerus, de grote Donderaar, van de stem
die brult over de bedding der Joodse liederen,
en van meer gevarieerde en uitgebreide zangen,
die trompetklanken van harmonie
die d' Engelse kusten doen beven, van de hoogste noten
tot het lage gezang van het winterkoninkje, bestemd
voor boeren en spinners aan hun spinnewiel
en zonverbrande reizigers die even uitrusten,
onder heggen langs de weg, ballades
die de hongerige oren van kleintjes voeden,
en die van mannen die hun vreugde overleefden:
Juist is het, ten behoeve van deze werken
en hun schrijvers, bekend of naamloos rustend
in hun verspreide graven, dat ik hier
hun rechten verdedig, hen eer, en over hen,
voor eens en voor altijd, mijn zegen uitspreek: 
eerbiedig naar hen verwijzend als de Machten
die voor eeuwig geheiligd moeten worden;
slechts minder, voor wat wij zijn en kunnen worden,
dan de Natuur zelf, die Gods adem is,
of Zijn Woord, geopenbaard door wonderen.


Zelden en onwillig zou 'k mij verlagen
tot vluchtige thema's; toch verheug ik mij,
en, door deze gedachten aangespoord, zal ik
lichthartig mijn dank uiten, dat ik ben opgevoed
veilig voor een kwaad dat tegenwoordig
de kinderen van het land teistert, een plaag
die mijn lichaam en ziel had kunnen uitdrogen.
Dit vers is opgedragen aan de natuur,
en wat ons zoals de natuur onderwijst:
O! Waar was de mens, de dichter, waar waren
wij beiden geweest, geliefde vriend, als ons
in het seizoen van onbezorgde keuzen,
het zwerven, zoals we deden, door valleien,
rijk aan inheemse producten, open terrein
van verbeelding, gelukkige weiden alom,
was ontzegd en elk op zijn eigen
melancholieke wandeling werd bespied,
geboeid als het kalf van een arme man,
geleid door paden in verlaten slavernij?
Of liever gezegd, zoals een os op stal
die geen gras meer mag proeven, geen bloem
voordat ze haar zoetheid heeft prijsgegeven,
als voorproef voor de zeis van de maaier.

Zie de moederkip te midden haar kuikens,
Hoewel ze uitgevlogen, bevederd, met vreugde
afstand nemen, blijven ze haar kuikens,
en zij laat de moederlijke band
niet los; Toch doet ze weinig meer dan teder
en liefdevol met hen meebewegen,
als middelpunt van hun gevormde kring;
En af en toe, zowel door hun behoeften
als uit eigen natuurlijke verlangens,
krabt en woelt ze de aarde om naar voedsel,
waarvan zij naar hartenlust eten. Te vroeg stierf
mijn geëerde Moeder, zij die 't hart was
en de spil van al onze kennis en liefde:
Ze liet ons ontredderd achter, en wij drongen
zo dicht we konden tegen elkaar aan.
Het past me niet om haar rust te breken
met een gedachte die de schuld bij anderen legt;
noch prijs ik haar dan in volmaakte liefde.
Ik hou me dus in: maar laat ik vrijmoedig zeggen,
uit dank en omwille van de waarheid,
zonder dat zij het hoort, dat zij haar goedheid
niet uit leugens putte maar uit het verleden,
in plaats van voor later wat nieuws te bedenken;
dat zij geen hoogmoed kende, geen jaloezie,
noch uit gewoonte onze natuur wantrouwde,
maar echt geloofde dat Hij die de borst
van moeders vult met onschuldige melk,
door Zijn sturing en controle ook zorgt
dat ons edeler deel wordt voorzien
van onschuldige instincten en zuiver voedsel;
of die voor geesten die vrij zijn om te vertrouwen
in de eenvoud van het ontluikende leven
honing trekt uit veracht of gevreesd onkruid.
Dit geloofde zij, en bleef zo onbesmet
door vrees voor dwaling of ongeluk, en 't kwaad,
zo genoemd uit hoogmoed; Zij was niet vervuld
van valse, onnatuurlijke hoop, noch zelfzuchtig
door zinloze zorgen, noch ongeduldig
door van het seizoen meer te eisen
dan het in zijn tijd opleverde; hield veeleer
van de uren zoals ze zijn, dan het rusteloos
beschouwen van hun toekomstige beloftes.
Zo was ze – niet vanwege sterkere vermogens
dan anderen,– wellicht vanwege tijd
en plaats waar ze leefde, en door de gratie
van een zachtmoedige en eenvoudige geest,
een hart dat goedheid en vertrouwen vond
door zelf goedaardig te zijn.
Mijn bedoeling is, vrees ik, nauwelijks duidelijk;
Opdat het gezond verstand dit moderne systeem
echter aan de vruchten ervan mag toetsen,
laat mij aan die rede een voorbeeld geven,
geschilderd met waarheidsgetrouwe hand.
Al vroeg geleerd om met fatsoen te dwepen,
staat dit modelkind erom bekend zich nooit
met ruzies te bemoeien, die immers ver
beneden zijn waardigheid zijn; zo genereus
als een borrelende fontein raakt egoïsme
hem niet, noch zijn vluchtige genoegens
bij machte hem af te leiden van zijn pad;
Zwervende bedelaars verspreiden zijn naam,
Voor wie stom is, lijkt hij een tedere non,
En natuurlijke of bovennatuurlijke angst,
tenzij die hem in een droom overvalt,
raakt hem niet. Nog wonderlijker lijkt
zijn hooghartig discours, zijn fijn gevoel
voor het groteske; Voor de grote dwaasheden
van de wereld is hij niet blind, maar blijft
toch zelf onschuldig, hoewel scherpzinnig,
en kan lezingen over onschuld houden;
Als wonder van wetenschappelijke kennis
leidt hij met zijn grote zeemanskunst
schepen over zeeën zonder wegen
de aarde kent hij en hij kan de sterren lezen;
Hij kent het beleid van vreemde landen; Hij lijst
namen van districten, steden en dorpen op
van de hele wereld, strak als dauwdruppels
aan een ragfijn draadje; hij zeeft, hij weegt;
Alles wordt in twijfel getrokken; Voor hem
is leven weten dat hij elke dag wijzer wordt,
anders is het geen leven, Elke kleine druppel
wijsheid wil hij zien vallen in de stortbak
van zijn hart: Geef voor deze perverse groei
de meester de schuld, Heb meelij met de boom.
—Arme menselijke ijdelheid:
Eens uitgedoofd, zou er weinig resten
om werkelijk lief te hebben; maar hoe ontsnap je?
Want, telkens als een gedachte aan zuiverdere afkomst
oprijst om hem naar betere oorden te leiden,
komt er altijd wel een opmerkzame bemoeial
hem als een verdwaalde terugdrijven tot binnen
de muren van zijn eigen zelfgenoegzaamheid.
Dit bedroeft oude grootmoeder Aarde
die de speeltjes, voor hem liefdevol ontworpen,
verwaarloosd aantreft: in hun bosbedden
wenen de bloemen, en de rivieroevers zijn verlaten.
O! geef ons nog eens de magische hoed
van Fortunatus, en de onzichtbare mantel
van Jack de Reuzendoder, Robin Hood,
en Sabra in het bos met Sint Joris!
Zo plukt het kind, wiens liefde hier is, tenminste
één kostbare winst: dat het zichzelf vergeet.


Deze noeste werkers van latere tijden,
die met een brede snelweg een brug bouwden
naar de rebelse chaos van de toekomst,
getemd naar hun wil, met hun talent
om boeken en dingen te laten inwerken
op jonge geesten, net zoals de zon
een bloem leidt; de bewakers van onze tijd,
de gidsen en hoeders van onze vermogens, wijzen
die met hun vooruitziende blik alle toeval
willen beheersen en ons als machines
willen beperken tot hun uitgestippelde weg;
wanneer zal hun hoogmoed hun eindelijk leren,
dat in de blinde voortgang van de wereld
een wijzere geest voor ons aan het werk is,
een beter oog dan het hunne, overvloedig
in zegeningen en met ons welzijn begaan,
zelfs in uren doorgebracht in ledigheid?

Er was eens een jongen — jullie kliffen en eilanden
van Winander kenden hem goed! — die menigmaal
's avonds, wanneer de eerste sterren bewogen
langs de randen van de heuvels, opkomend,
of ondergaand, onder de bomen stond,
alleen, of bij het glinsterende meer,
En daar, vingers ineengevlochten, zijn handpalmen
hoog naar zijn mond opgeheven,
blies hij, als door een instrument,
geluiden nabootsend, naar de stille uilen,
opdat ze zouden antwoorden; en ze riepen
over de waterige vallei, telkens opnieuw
zijn roep beantwoordend met trillende klanken;
Lange hallo's en kreten, en luide echo's,
verdubbeld en weerkaatst, een wilde samenkomst
van vrolijk kabaal; En toen een lange pauze
van stilte viel en zijn kunst ontregelde,
Dan, soms, in die stilte terwijl hij
luisterde, droeg met een zachte schok
van milde verrassing de stem van bergstromen
door tot in zijn hart; of 't zichtbaar tafereel
voor hem drong onbewust zijn geest binnen,
met al zijn plechtige beelden, zijn rotsen, bossen
en die onzekere hemel, opgenomen
in de boezem van het kalme meer.

Weggerukt van zijn maten stierf dit knaapje
in zijn kindertijd voor hij twaalf was.
Mooi is de plek, prachtig is het dal
van zijn geboorte; het grasrijke kerkhof
ligt op een helling boven de dorpsschool,
en door dat kerkhof, op mijn pad geleid
op zomeravonden, geloof ik dat
ik daar een half uur heb gestaan, stil,
kijkend naar het graf waarin hij ligt!
Zelfs nu verschijnt voor mijn heldere geest
diezelfde dorpskerk; ik zie haar staan
(die we eens als tronende Dame begroetten)
op haar groene heuvel; zij vergat hem
die aan haar voeten sluimert,—onbewust ook
van al haar stille graven in de omgeving,
en alleen luisterend naar vrolijke geluiden,
opstijgend vanuit de landelijke school,
onder en om haar heen. Moge zij lang
dit soort van jonge mensen aanschouwen zoals zij
met wie ik opgroeide!—(wellicht hadden we
ons kunnen voeden op een vruchtbaardere bodem
van kunst en literatuur—het zij vergeven)—
Een ras van echte kinderen; niet te wijs,
te geleerd of te braaf; maar speels, fris,
en heen en weer geslingerd tussen liefde en haat;
Niet vrij van wrok waar ze zichzelf gelijk geven;
Fel, humeurig, geduldig, avontuurlijk, bescheiden, verlegen;
Dol op hun vermaak als waaierende herfstbladeren;
Hoewel ze kwaad doen en lijden, en vaak buigen
onder het mysterieuze gewicht van ons leven
van pijn, twijfel en angst, toch niet onderdoend
in geluk voor de gelukkigsten op aarde.
Eenvoud in gewoonte, waarheid in spreken,
laat dit de dagelijkse voeders van hun geest zijn
en boeken en natuur hun vroege vreugde!
En kennis, terecht geëerd met die naam—
Kennis niet verworven door krachtverlies!

Ik herinner me nog goed die week
toen ik voor het eerst ontvangen werd
door die lieflijke vallei; toen paden, oevers
en beekjes als een droom van nieuwigheid waren
voor mijn half-kindse gedachten; diezelfde week,
terwijl ik eenzaam op en neer zwierf,
op zoek naar 't onbekende, kwam ik toevallig
aan een der open velden, die, oorvormig,
groene schiereilanden maken op Esthwaites meer:
De schemering viel, maar door de duisternis
verscheen duidelijk aan de overkant
een hoop kleren, misschien achtergelaten door iemand
die daar was gaan baden. Ik keek lang toe,
maar niemand kwam ze halen; ondertussen verdonkerde
het kalme meer door schaduwen op zijn bodem,
en soms verbrak een opspringende vis
de ademloze stilte. De volgende dag
trokken die verlaten kleren en hun verhaal
een bezorgde menigte naar de plek; sommigen
keken passief afwachtend vanaf de oever,
anderen peilden hangend vanuit een boot
de diepte met harpoenen en lange stokken.
Uiteindelijk rees de dode op, te midden
het tafereel van bomen, heuvels en water,
kaarsrecht, een spookachtige gedaante
met angstaanjagend gezicht; toch werd ik,
nog geen negen jaar oud, niet overmand
door zielverlagende angst, mijn innerlijke oog
had immers iets dergelijks al eerder gezien
tussen de glinsterende stromen van 't feeënland,
het woud van romantiek. Hun geest heiligde
het trieste schouwspel met ideale gratie;
een waardigheid en verfijning, zoals de werken
van Griekse kunst en zuiverste poëzie.

Al lang bezat ik een waardevolle schat,
een klein geel boekje met een linnen kaft,
een bondig relaas van de Arabische verhalen;
En toen ik, verhuisd, van mijn makkers hoorde,
dat mijn dierbare schat slechts een blok was,
gehouwen uit een machtige steengroeve—
en dat er vier grote delen waren,
allemaal gevuld met soortgelijk materiaal,
was dit voor mij in werkelijkheid,
een nauwelijks aards vooruitzicht. Ik sloot meteen,
met iemand die niet rijker was dan ik,
een verbond om ieders geld opzij te zetten
en te sparen tot we voldoende hadden
om dit boek te kunnen kopen. Maandenlang
hielden we ons, ondanks alle verleidingen,
aan die belofte; maar onze volharding brak,
en nooit werden we meester van onze wens.

En toen ik tijdens de vakantie daarna terugkeerde
naar vaders huis, en daar de gouden schat
aan boeken trof die ik had achtergelaten,
hoe blij was ik! Hoe vaak heb ik tijdens
die heerlijke pauzes, hoewel een zachte westenwind
het water beroerde zoals de visser wenst,
een hele dag gelegen aan jouw oever,
O Derwent! murmelende stroom,
op hete stenen, in de felle zon,
en daar gelezen, verslindend gelezen,
wanhopig de glorie van de dag verkwistend!
Tot ik, met plotse vlaag van scherp verwijt,
zoals een luiaard met zijn schaamte omgaat,
me opnieuw tot sport en spel wendde.

Een genadige geest beheerst deze aarde
en het hart van de mens: onzichtbaar
zet hij aan hij tot goedaardige werken
van schuldeloos genot, hen leidend die achteloos
onwetend zijn over wat ze doen.
Verhalen die slapeloze nachten verdrijven
in Arabië, romances; legendes geschreven
voor troost bij 't zwakke licht van monnikenlampen;
verzinsels, voor dames en hun liefde bedacht
door schildknapen; eindeloze avonturen, verteld
door de ontmantelde krijger op hoge leeftijd,
opgediept uit de vele lotgevallen
waarin zijn jeugd zich uitleefde; Zij verbreiden zich
als de dag, en iets in deze vorm
zal voortleven tot de mens er niet meer is.
Stille verlangens, verborgen begeerten zijn de onze,
en ze eisen voeding. Onze kindertijd,
onze eenvoudige kindertijd, zit op een troon
met meer macht dan alle elementen.
Dit zegt, denk ik, niets over het verleden,
noch over ons leven dat in de toekomst wacht;





 

 



 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Maak jouw eigen website met JouwWeb